Ineffective Budget Scrutiny: A Proposal for Reform

National budget presentation is a premier parliamentary occasion held during the third sitting of parliament each year. Although Malaysia’s state-run television broadcasts half an hour of the morning’s Question Time in the Parliament, it is selective broadcast wherein the live broadcasting would be intercepted whenever the cabinet member is confronted or questioned by an opposition member of Parliament (MP). Nevertheless, during the first Friday of the third meeting of the Parliament each year, state-run television would then broadcast any information and issue related to national budget since afternoon while awaiting the budget presentation by Prime Minister cum Finance Minister, Najib Razak at 4pm on that particular Friday.

For this year, 10th October 2014 will be the “Budget Day” of Malaysian Parliament. People from all walks of life are, more or less, expecting for the announcement of new measures that are beneficial to their own interest.

According to the proceedings set this year, three days before the Budget Day, there will be First reading of the budget in the Parliament. A First reading is the first stage of a Bill’s passage through the Parliament, where only the short title of the Bill is read out and it takes place without debate. The important proceedings kickstart only during the Second reading of the budget. On the first day i.e. during Budget Day, a Second reading is wherein the key principles and main purpose of a bill is introduced, and thereafter the MPs are given their first opportunity to debate the main principles and to flag up any concerns or specific issues.

Parliamentary term for Budget is known as Supply Bill. During the First reading, only the title “2015 Supply Bill” is read out and the budget reports and estimates are not presented yet. Therefore, MPs especially those from the opposition have no access to the detailed report beforehand. For those MPs who are from the ruling party, if any of them got the opportunity to access to the report prior to the actual budget presentation and moreover leak it out, it is in fact a violation of the Official Secrets Act 1972, and such violation is not protected under the parliamentary privilege enjoyed by MPs.

This is the difference between a “Supply Bill” and an ordinary bill. On the first reading of an ordinary bill, all MPs can already access to the bill to prepare for their “participating in the legislation process” on the second reading. As for the “Supply Bill”, MPs can only access to the budget contents on the first day of second reading (which is on the day of Budget Presentation itself, i.e. the Budget Day) and thereafer participating in the legislation process not less than two days as set by the Standing Orders of the Parliament.

On the first day of the Second reading, all MPs will get at least five important official budget documents. The first document is the text of budget content which will be presented and enunciated by the Finance Minister, introducing the government’s plans concerning fiscal, economic and social policy (the budget) for the forthcoming year — this is also commonly known as the “Budget Speech”.

However, the “Budget Speech” does not comprise all the policies and measures that will soon be introduced and implemented for the next fiscal year. For instance, the previous Budget Speech did not even mention about the cutting sugar subsidies but it was “hidden” in another official documents.

The second document is the thickest among all the budget documents, it is the estimates and details of the allocations and projects of every ministry. The third one is regarding the national macroeconomics, which is a report of national economy of the past, current trends and future prospects. The fourth is the details of federal government’s income sources and forecast. Last but not least, the fifth document is the actual financial expenditures of the federal government, containing information on government finances and related matters in the previous year.

Generally, the last two documents will be ignored by the media, as well as the MPs due to time constraint. After the Budget Day, MPs, especially the Leader of the Opposition can only grasp the weekends (Saturday and Sunday) to go through all these five documents quickly, to research, analyze and study the related data and issue, and finally come out with his/her budget speech for the debate session on the very Monday.

The policy debate session will be held from 13th to 30th October, and after that from 3rd to 6th November, every cabinet member will answer the questions and doubts raised by the MPs, as well as to response to their criticisms and suggestions. In short, this is the deliberation sessions of policy stage. The conclusion of policy stage does not lead to the Third reading of “Supply Bill” directly. This is because before the Third reading, the bill has to be deliberated in detail at the committee stage, and this will be carried out from 10th to 25th November.

This article aims to introduce the proceedings of the “Supply Bill”, and whenever a national budget is tabled in the Parliament, the focus is neither merely on the Budget Day itself, nor the Budget Speech, not even the highlights of the media coverage. This article attempts to articulate that the advantages and disadvantages of the entire proceedings within the institutional design will undeniably affect the role of MPs in their participation in the legislation process.

When a national budget that is dominated by the executive power is brought to and tabled in the Parliament, how is it being scrutinized and questioned by the legislative power, or in other words, how MPs participate in the legislation process has become particular significant to highlight how the cabinet system can give weight to the public opinion. Hence, it is necessary for those civil organizations, which always stress on the public opinion, to recognize the operation of the Parliament, and to focus on how the public opinion being delivered and conveyed, as well as on how the legislative power to effectively scrutinize the executive power.

As a starting point, we should question the effectiveness of such a system of institutional design that only give two days to the first batch of MPs, three days to the second batch, four days to the third batch and five days to the forth batch, to get ready to participate in the legislation process, in conveying public opinion and in ensuring that executive power is being scrutinized by the legislative power.

This article further questions the deliberation session of committee stage between Second and Third reading of “Supply Bill”. By following the parliamentary tradition in Malaysia, the deliberation sessions of both policy stage and committee stage are being carried out in the Parliament hall. In other words, the committee stage at the Parliament/ House of Representative is in fact a full-house-style committee, i.e. Committee of the Whole.

Unfortunately, the national budget consists of all details and elements of government’s income and ministries’s fundings, allocations and expenditures, which further involved complicated technicalities and complex details, can hardly be studied and inspected comprehensively and thoroughly within the institutional design of a Committee of the Whole in the Parliament. That is to say, not only that the MPs can hardly play their legislative role to introduce a new law, but even at the level of “participating in the legislation process”, they fail to play their essential role effectively.

Under such circumstances, the limitations of such a system of institutional design have rendered the Parliament a mere rubber stamp of the cabinet, given that the budget approved by the Dewan Rakyat or the House of Representative is actually drafted by the Attorney-General’s Chambers and finalized by the cabinet.

Clearly, when legislative institution fails to make legislation, and does not even able to participate in legislative process effectively, it can merely act as a rubber stamp. This is the institutional drawback. How to transform it in terms of institutional design is thus a crucial part for parliamentary reform.

This article argues that in order to enable the legislative institution to throw off the shackle of being a rubber stamp, the institutional reform should be done from the committee stage. The full-house-style committee is in favor of the executive-led legislative process, but not conducive for the legislative power to play its role in participating in the legislative process.

On the contrary, it is also essential to explore on how to add to existing design a new institutional arrangement that enables cabinet members, together with the civil servants to be held accountable to the Parliament collectively, as to play their role legitimately through demonstrating the credibility of executive power, and through manifesting the public opinion and public participation of legislative mechanisms.

Thus, this article advocates that the budget deliberations session, particularly regarding the detailed estimates for each ministry, should be referred to newly established estimates committees, consisting of appropriate select committees and standing committees for extensive and in-depth consideration. Let the professionals handle it in a professional way, and let it be separated from politics. An absolute separation, nonetheless, will create other problems, and neither will be practical. There must be space remained between professional and politics for interaction, and the tension in between created by the new institutional design will be even more conducive to highlight the importance of legislative power.

Such a proposition goes beyond partisan politics and instead aiming to strengthen the role of legislative power, and adding significance to budget scrutiny. To those civil organizations vigorously talking about public opinion, are you ready to push for such reform agenda?

The provision of the Article 43(3): “The Cabinet shall be collectively responsible to Parliament” in the Federal Constitution is the basic connotation of the representative system that actually operates in Malaysian Parliament. In doing so, cabinet members, as well as ministries, can be held accountable to the people’s representative or “wakil rakyat“. In order words, in the context where legislative power is overpowered by executive power, executive power can still be held responsible to legislative power, and hence be held accountable to the people or Rakyat.

In the light of such basic connotation, the committee stage is the key. The best description of the characteristics of budget is that “the devil is always hidden in the details”. Hence, Malaysian Parliament needs estimates committees consisting of small committees wherein different groups of small number of specialised professionals appointed to deal with particular areas or issues of different ministries, in order to look at individual aspects of the budget in detail and to have independent analytical capacity at its disposal to scrutinize the budget.

Over the years, the budget had been approved in the Parliament in a rough manner and the financial legislation had then be made. Civil organizations, either of those stress on public opinion or emphasize on reform movement, should not shun away from parliamentary reform. To advocate small scale committee that is of non-full-house-style for the deliberations at the committee stage is the starting point for such parliamentary reform.

Joint statement in protest against Sedition Act – Malaysian NGOs

Joint statement in protest against Sedition Act – Malaysian NGOs, including KPRU.

We, the undersigned organisations, have come together to express in the strongest terms our protest against the continuing usage of the repressive, colonial and undemocratic Sedition Act of 1948.

The Sedition Act is a piece of repressive legislation made by the British colonial government to suppress freedom of expression and the opinion of our forefathers who fought for the independence of our country. This legislation has to go if we want to be a truly independent nation. 

The Sedition Act is too broadly defined and is easily open to abuse by the government. It can and is being used to criminalise almost any kind of democratic speech including legitimate criticisms against the government, its leaders or the ruling political parties. Under the Sedition Act, almost anything said or published that is remotely contentious can be deemed seditious.

The Sedition Act is clearly being misused to protect the government and its interests, clamp down on the opposition and dissidents, make certain issues off-limits, stifle civil liberties and create a climate of fear reminiscent of the worst days under the iron-fisted Mahathir regime.

This trend is clearly illustrated in the conviction of Hindraf leader, P. Uthayakumar in June 2013 and former national chairman of Democratic Action Party, the late Karpal Singh in February 2014. 

Over the past month, the Sedition Act has been indiscriminately used in a new wave of political repression and terror whose targets have included elected representatives and lawyers who have a public duty to speak on matters of public interest.

We are also extremely concerned with the selective prosecution under the Sedition Act by the Attorney-General who is clearly targeting those who are critical of the government.

Those who have been charged are:

1.​ David Orok – ​​​​Member, Sabah Reform Party
2.​ Azmi Sharom – ​​​​Law professor, University of Malaya
3.​ N. Surendran –​​​​ Lawyer, Padang Serai MP
4.​ Khalid Samad – ​​​​Shah Alam MP
5. ​R.S.N. Rayer – ​​​​Lawyer, Seri Delima assemblyman
6.​ Abdullah Zaik Abdul Rahman – ​President, Ikatan Muslimin Malaysia
7. ​Teresa Kok – ​​​​Seputeh MP
8. ​Chua Tian Chang​​​ – Batu MP
9. ​Hishamuddin Rais – ​​​Social activist
10. ​Adam Adli​​​​ – Student activist
11. ​Safwan Anang – ​​​​Student activist
12. ​Haris Ibrahim​​​​ – Lawyer/ Social activist
13. ​Tamrin Tun Abdul Ghafar​​ – Political activist
14. ​Md Shuhaimi Shafie –  ​​​Sri Muda assemblyman

Numerous others are being investigated, including:

1. ​Viktor Wong – ​​​​Activist, Parti Rakyat Malaysia
2. ​Susan Loone – ​​​​Journalist, Malaysiakini
3.​ Hassan Karim​​​​ – Lawyer/ PKR Johor vice chairman
4. ​Rafizi Ramli​​​​ – Pandan MP
5.​ Ali bin Jalil – ​​​​Member of public
6. ​17-year-old schoolboy​​ (unnamed)
7. ​Mohammad Nizar Jamaluddin – ​Changkat Jering assemblyman

The prime minister had on July 11, 2012 and July 3, 2013 promised to repeal the Sedition Act. It is shocking that despite this promise to the Malaysian public, the usage of the Act has greatly increased.

The Sedition Act is being used as a new type of ISA, to stifle and repress the opposition, civil society and the public.

At this critical hour, when our human rights are being trampled upon with impunity, we, the undersigned endorse the formation of Gerakan Hapus Akta Hasutan (GHAH).

The objective of GHAH is to carry out a national campaign to bring to an end the ever present threat of freedom of expression and opinion by the Sedition Act that hangs over every Malaysian.
Our demands are:

– Repeal the Sedition Act 2948
– Drop all existing charges and release all those incarcerated under the Sedition Act
– No replacement Act with similar draconian provisions

GHAH will be officially launched on September 15, 2014 and will be going nationwide to urgently push for the fulfilment of the above demands.

Endorsed by:

1. Aliran
2. All Women’s Action Society (AWAM)
3. Amnesty International Malaysia
4. Anak Muda Sarawak
5. Angkatan Warga Aman Malaysia (Warga AMAN)
6. Asian Law Students Association (ALSA)
7. Association of Women Lawyers
8. Baramkini
9. Bersih Sibu
10. Borneo Resources Institute (Brimas)
11. Center for Independent Journalism (CIJ)
12. Center for Orang Asli Concerns (COAC)
13. Center for Reform, Democracy and Social Initiatives (CRD)
14. Center to Combat Corruption and Cronyism (C4)
15. Community Action Network (CAN)
16. Dam the Dams
17. Dapur Komuniti Serdang
18. Dignity International
20. Federation of Malaysian Indian Organisation (PRIMA)
21. Friends of Kota Damansara
22. Gabungan Mahasiswa Islam Se-Malaysia (G.A.M.I.S.)
23. Gabungan Persatuan Alumni Universiti Taiwan, Malaysia 大马留台联总
24. Gerakan Bunga Raya
25. Global Bersih
26. Himpunan Hijau
27. Institute for Democracy and Economic Affairs Studies (IDEAS)
28.  Institute for Development of Alternative Living (IDEAL)
29. Institute for Leadership and Development Studies (LEAD)
30. Islamic Renaissance Front (IRF)
31. Japan Graduates’ Association of Malaysia (Jagam)
32. Jaringan Orang Asal SeMalaysia (JOAS)
33. Jihad for Justice
34. Johor Yellow Flame (JYF)
35. Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU)
36. Kelab Bangsar Utama
37. Knowledge and Rights with Young people through Safer Spaces (KRYSS)
38. Kuala Lumpur Selangor Chinese Assembly Hall
39. Kuen Cheng Alumni Association
40. Kumpulan Aktivis Mahasiswa Independen (KAMI)
41. Lawyers for Liberty
42. Legasi Mahasiswa Progresif
43. Life for Democracy
44. Linkaran Islam Tradisional
45. LLG Cultural Development Centre
46. Malaysia Indians Progressive Association (Mipas)
47. Malaysia Physicians for Social Responsibility
48. Malaysia Youth and Students’ Democratic Movement (DEMA)
49. Malaysia-China Chamber of Commerce
50. Malaysian Youth Care Association (PRIHATIN)
51. Mama Bersih
52. Monitoring Sustainability of Globalisation (MSN)
53. Nanyang University Alumni Association
54. National Indian Rights Action Team (NIAT)
55. National Oversight and Whistleblowers (NOW)
56. Negeri Sembilan Chinese Assembly Hall
57. New Era College Alumni Association
58. Northern Green Youth
59. Pahang Raub Ban Cyanide in Gold Mining Action Committee
60. Parti Sosialis Malaysia, Cawangan Nusajaya
61. Partners of Community Organizations in Sabah (Pacos Trust)
62. Pax Romana International Catholic Movement for Intellectual and Cultural Affairs (Icmica)
63. Penang Forum Steering Committee
64. People Welfare and Rights Organisation (POWER)
65. Perak Green Pioneer (PGP)
66. Perak Women for Women Society (PWW)
67. Persahabatan Semparuthi, Johor
68. Persatuan Alumni PBTUSM Kuala Lumpur & Selangor
69. Persatuan Bahasa Tionghua Northern Region Alumni
70. Persatuan Bahasa Tionghua Universiti Sains Malaysia
71. Persatuan Bekas Siswazah Universiti and Kolej di China
72. Persatuan Hopo Kuala Lumpur & Selangor, Bahagian Belia 隆雪河婆同乡会青年部
73. Persatuan Kesedaran Komuniti Selangor (EMPOWER)
74. Persatuan Koh Yew Kuala Lumpur & Selangor 隆雪高要会馆
75. Persatuan Komuniti Prihatin Selangor & Kuala Lumpur
76. Persatuan Masyarakat Selangor (Permas)
77. Persatuan Rapat Malaysia (RAPAT)
78. Pertubuhan Ikram Malaysia (Ikram)
79. Projek BERES
80. Projek Dialog
81. Pusat Komas
82. Rainbow Genders Society
83. Research for Social Advancement (REFSA)
84. Sabah Environmental Protection Association (Sepa)
85. Sabah Women’s Action Resource Group (Sawo)
86. Sahabat Rakyat Working Committee
87. SAVE Rivers
88. Saya Anak Bangsa Malaysia (SABM)
89. School of Acting Justly, LovingTenderly n Treading Humbly (SALT)
90. Selangor & Federal Territory Chung Shan Association 雪隆中山同乡会
91. Selangor and Kuala Lumpur Hokkien Association
92. Selangor Hokkien Association Youth Section
93. Sembang Sembang Forum
94. SHIELD Tam (ST)
95. Sisters in Islam
96. Student Progressive Front of Universiti Putra Malaysia (Gerakan Mahasiswa Maju University Putra Malaysia)
97. Students Progressive Front University Sains Malaysia
98. Suara Rakyat Malaysia (Suaram)
99. Tamil Foundation Malaysia
100. Tamilar Action Force (TAF)
101. Tenaganita
102. Teoh Beng Hock Trust for Democracy
103. Tindak Malaysia
104. The Selangor & Kuala Lumpur Kwang Tung Association Youth Section
105. The Selangor & Kuala Lumpur Nan Ann Association 雪隆南安会馆
106. United Chinese Scholl Alumni Associations of Malaysia (UCSAAM)
107. Universiti Terbuka Anak Muda (UTAM)
108. Women Development of Malaysia PJ New Town Branch
109. Women’s Aid Organization (WAO)
110. Women’s Centre for Change
111. Writers Alliance for Media Independence (WAMI)
112. Youth for Change (Y4C). 

Beware of the “Divide and Rule” Mindset

In the midst of appreciating the significance of independence and formation of Malaysia, fellow Malaysians from all walks of life have been shocked by the statement made by the Minister in Prime Minister’s Department, Datuk Seri Shahidan Kassim, claiming that Putrajaya never promised to abolish the Sedition Act but only to review it. Such blatant claim is indeed shocking as our Prime Minister had already made his promise two years ago on 11 July 2012,  which was a year before the 13th General Election (GE-13) that the Sedition Act would be repealed. Moreover, he even told the British Broadcasting Corporation (BBC) two months after GE-13 that the Sedition Act would be replaced by National Harmony Act.

Now, after witnessing a series of recent unfolded prosecutions of Members of Parliament, State Assemblymen, politicians, activists, and even an academic and a journalist under the outdated Sedition Act 1948, the minister in the PMO has finally “revealed” that in fact our PM never meant that way.

In this light, think-tank Political Studies for Change (KPRU) opines that PM should instead stand out and explain to the people in regarding of the lie that he promised, and what is actually going on in this country.

KPRU would also like to posit if the breach of promise is the result of the demand pressured by the former Prime Minister Tun Dr Mahathir Mohamad? Is his insistence or coercion altogether comprised the charges against academic and journalist, and also to imprison Malaysian Parliamentary Opposition Leader Datuk Seri Anawar Ibrahim?

Alternatively, is the breach of promise and a series of prosecutions more of a part of PM’s strategy and plot to hamstring and cripple the People’s Coalition, or commonly known as Pakatan Rakyat, in the midst of the hardship they are currently countering and enduring through? Or crucially, is this a mean to eliminate any critical voice from civil society, including of the independent journalists, at the moment when most of the people seemingly have become fatigued on the reform movement?

KPRU argues that it is time to abolish the Sedition Act 1948, which is nothing more than a British colonial legacy after 57 years of independence. Particularly, considering the labyrinthine relations between the ruling regime, the Sedition Act and media, KPRU would like to emphasize that the action taken against the Malaysiakini journalist Susan Loone is completely absurd alongside the progress of human civilization that has been shared and enjoyed by fellow Malaysian.  

On one hand, the ruling regime has been grasping on the mainstream media to play their role no more than persuading the people to accept its rule without questioning; on the other hand, the prosecution against an independent journalist is no more than entrenching and exerting its authority to force such independent media and journalists — which are deemed to be harder to tame — to comply with self-censorship. It is the similar problematic means has been wielded to silent the academics whose vibrant opinions might have a great influence on the public opinion.

When we take a closer observation at the action taken and the discourse shaped by the ruling regime together with the cooperation of media in cahoots, it is not difficult to discover that they are attempting to distinguish the actions taken against politicians from non-politicians, so that the reaction of the civil society would also be different and act in accordance to the mindset of “divide and rule”.

Thus, KPRU holds on the views that academic freedom and media freedom can no longer be the main focus and argument to highlight the problems that we are facing today, when such arguments tend to marginalize the group of politicians who are at the same time confronting the oppression from the repressive ruling regime.

As we stand firm in defending the rights and freedom of our respective fields, we should beware not to be trapped into the mindset of “divide and rule”, which would lead to isolating the politicians who are too facing the repressive actions together with the non-politicians.

Berhati-hati dengan Minda “Pecah dan Perintah”

Dalam bulan menghayati makna merdeka dan penubuhan Malaysia, warga segenap lapisan dikejutkan dengan kenyataan Menteri di Jabatan Perdana Menteri Datuk Seri Shahidan Kassim, bahawa Putrajaya tidak berjanji memansuhkan Akta Hasutan tetapi hanya untuk mengkajinya.

Kenyataan bahawa Perdana Menteri Datuk Seri Najib Tun Razak tidak pernah berjanji memansuhkan Akta Hasutan memeranjatkan kerana pada 11 Julai 2012, dua tahua sebelum ini dan setahun sebelum Pilihan Raya Umum Ketigabelas (PRU-13), Perdana Menteri telah menjanjikannya.

Malahan dua bulan selepas PRU-13, iaitu pada 2 Julai 2013, Perdana Menteri memberitahu British Broadcasting Corporation (BBC) bahawa akta tersebut akan diganti dengan Akta Keharmonian Nasional.

Kini setelah siri pendakwaan terbaru di bawah Akta Hasutan 1948 dikenakan terhadap ahli parlimen, ahlli dewan undangan negeri, ahli politik, aktivis, ahli akademik dan wartawan, seorang Menteri di Jabatan Perdana Menteri yang bertanggungjawab atas bidang perundangan menyatakan bahawa kenyataan PerdananMenteri sebelum ini tidak bermaksud sebegitu.

Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU) berpendapat, Perdana Menteri sendiri haruslah menjelaskan kepada rakyat kemungkiran janji tersebut dan apakah yang berlaku sebenarnya.

KPRU ingin bertanya, apakah kemungkiran janji tersebut ekoran desakan dan tekanan mantan Perdana Menteri Tun Mahathir Mohamad? Apakah desakan Tun Mahathir termasuk mendakwa wartawan dan ahli akademiki, dan juga memenjarakan Ketua Pembangkang Parlimen Malaysia Dato’ Seri Anwar Ibrahim?

Ataupun, kemungkiran janji tersebut dan siri pendakwaan berkaitan lebih merupakan sebahagian daripada strategi Perdana Menteri yang juga merupakan Presiden UMNO dalam melumpuhkan Pakatan Rakyat pada ketika Pakatan Rakyat berada pada keadaan umbang-ambing? Dan melenyapkan suara kritikal masyarakat madani, termasuk wartawan independen pada ketika rakyat terbanyak berada pada keadaan kelesuan terhadap gerakan membawa pembaharuan?

Mengamati sejarah kelahiran undang-undang berkaitan yang membawa kepada penguatkuasaan Akta Hasutan hari ini KPRU berpendapat, kini tiba masanya akta tersebut dimansuhkan. Penguatkuasaan seumpama bermula pada tahun 1915 di Negeri-negeri Selat dan seterusnya pada tahun 1919 di Negeri-negeri Melayu Bersekutu dan ianya merupakan penciptaan dan  peninggalan sejarah penjajahan British.

Khususnya dalam hubungan rejim pemerintah, Akta Hasustan dan media, KPRU ingin menegaskan bahawa tindakan terhadap wartawan Malaysiakini Susan Loone adalah tidak masuk akal apabila ditelusuri kemajuan yang dinikmati oleh tamadun manusia dan semangat zaman yang dikongsi bersama oleh warga Malaysia.

Tindakan terhadap seorang wartawan independen menunjukkan bahawa, pada sebelah ini, rejim pemerintah memastikan media arus perdana yang dikawalnya memainkan peranan memujuk rakyat supaya menerima pemerintahannya tanpa mempertikaikan tindak-tanduknya yang bermasalah.

Pada sebelah yang lain, apabila berdepan dengan media independen yang kawalan terhadapnya sering berdepan dengan cabaran kuat, akta seumpama digunakan untuk memaksa media dan wartawan supaya melakukan penapisan diri.

Begitu juga dalam hal ahli akademik yang rancak menyuarakan pendapat sehingga mampu mempengaruhi pandangan umum.

Apabila dihalusi tindakan menekan dan wacana susulan yang dipamerkan, rejim pemerintah bersama media tertentu yang bersekongkol cuba membezakan tindakan terhadap pihak ahli politik dengan tindakan terhadap pihak bukan ahli politik, supaya reaksi masyarakat madani juga berbeza dan bertindak mengikut pemikiran “pecah dan perintah” (divide dan rule).

Lantaran itu, KPRU berpendapat, kebebasan akademik dan kebebasan media bukanlah hujah utama yang dapat menonjolkan permasalahan yang kita hadapi hari ini apabila hujah sedemikian meminggirkan sekumpulan ahli politik yang juga berdepan dengan tindakan represif rejim pemerintah.

Dalam kita mempertahan hak dan kebebasan bidang masing-masing, jangan kita terperangkap dengan minda “pecah dan perintah” sehingga mengasingkan ahli politik yang juga berdepan dengan tindakan represif daripada golongan bukan ahli politik.

Surat terbuka kepada calon MB Selangor, Kak Wan

Kepada Datuk Seri Dr. Wan  Azizah Wan Ismail a.k.a. Kak Wan,

Terlebih dahulu, izinkan kami gunakan gelaran Kak Wan untuk berinteraksi sepanjang surat terbuka ini.

Untuk makluman Kak Wan, ini merupakan kali pertama kami mengutus sepucuk surat kepada seorang pemimpin melalui cara terbuka.

Setelah meneliti keputusan kaji selidik Merdeka Center yang menunjukkan Kak Wan menjadi pilihan rakyat untuk menerajui tampuk pimpinan Selangor, kami mula memikirkan keperluan untuk mengutarakan hasrat golongan rakyat tertentu kepada seorang pemimpin yang selama ini memimpin gerakan kesedaran dan tuntutan masyarakat segenap lapisan.

Setelah mengamati perkembangan semasa dalam konteks raja berperlembagaan dan demokrasi berperlembagaan, kami berpandangan konvensi calon MB yang mendapat sokongan majoriti ADUN diperkenan oleh DYMM Sultan dan diangkat menjadi MB bakal menyaksikan kelahiran seorang MB baharu yang perlu berdepan dengan tanggungjawab besar dalam situasi semasa. Maka, kami menulis surat terbuka ini bagi menyampaikan analisis kami berhubung isu tertentu yang melibatkan kedua-dua kerajaan persekutuan dan keraaan negeri.

Seperti yang sedia maklum untuk pengetahuan Kak Wan, projek kontroversi Lebuhraya Bertingkat Kinrara-Damansara (KIDEX) telah menarik perhatian khususnya rakyat Selangor, malah semakin hangat dipertikaikan semenjak perjanjian konsesi yang bertempoh dan berkuatkuasa selama 48 tahun itu ditandatangani pada 15 November 2013 di antara kerajaan persekutuan menerusi Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) dengan KIDEX Sdn Bhd. Sesungguhnya, ia hanya salah satu projek daripada enam lagi projek pembinaan lebuh raya bertol di negeri Selangor yang dicadangkan oleh LLM. Lima lebuh raya lain yang dicadangkan termasuklah Lebuhraya Sungai Besi-Ulu Klang (SUKE), Lebuhraya Serdang-Kinrara-Putrajaya (SKIP); Lebuhraya Lembah Klang Timur (EKVE), Lebuhraya Damansara-Shah Alam (DASH) dan Lebuhraya Pantai Barat (LBP). Jajaran-jajaran lebuh raya tersebut saling berhubung kait dalam satu rangkaian bersepadu. Menurut bekas MB Selangor, Tan Sri Abdul Khalid Ibrahim dalam liputan bertarikh 25 Jun lalu, kerajaan negeri secara dasarnya bersetuju dengan cadangan LLM tersebut sebagai langkah meningkatkan kecekapan jaringan pengangkutan di samping mengurangkan kesesakan lalu lintas.[1]

Dalam suara bantahan dan ketidakpuasan yang masih belum reda, kami berpendapat bahawa perdebatan isu tersebut sepatutnya dibawa ke peringkat dasar yang lebih menyeluruh bagi memberi ruang kepada penghasilan cadangan dasar yang lebih konstruktif, terutama sekali memandangkan isu mengenai sistem pengangkutan dan perhubungan awam tersebut bukan sekadarnya satu-satunya kes berasingan, tetapi mempunyai peranan yang begitu kritikal dalam perancangan dan pembangunan bandar di samping berkait rapat dengan kemudahan dan keselesaan penduduk setempat. Dalam pada ini, isu-isu penting yang dititikberatkan dan diberi ruang perbincangan merangkumi soal akauntabiliti, transparensi dan perancangan perbandaran tanpa konflik kepentingan.


Keperluan perundingan awam

Perundingan awam merupakan salah satu aspek dalam proses demokrasi dan kami ingin menegaskan kewajaran perundingan atau konsultasi diberi keutamaan, khususnya apabila timbulnya kontroversi dalam mana-mana cadangan projek kerajaan, khususnya projek yang melibatkan kedua-dua kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri. Dalam proses perundingan awam, bukan sahaja pihak berkuasa harus mengambil kira pandangan pakar-pakar dalam bidang berkenaan dan pendapat masyarakat madani, komen dan maklum balas daripada penduduk setempat juga harus diberi perhatian yang sewajarnya. Kerajaan tempatan sepatutnya mengumpul dan meninjau pendapat dan reaksi penduduk yang bertabur di kawasan terbabit terlebih dahulu. Seterusnya, penganjuran perjumpaan dewan raya (‘town hall meeting’) oleh kerajaan tempatan amat diperlukan bagi memperjelas pelan pembinaan dan membentangkan segala dokumen yang berkaitan untuk tatapan awam.

Dalam kes pembinaan KIDEX, seorang wakil penduduk Petaling Jaya bernama Mak Khuin Weng menyatakan ketidakpuasannya bahawa kerajaan negeri tidak pernah berunding dengan penduduk setempat terlebih dahulu sebelum mewartakan sebanyak 3,784 lot tanah bagi tujuan pembinaan lebuh raya, tetapi terus mengeluarkan warta rasmi pada Julai tahun 2013 lalu.[2]  Di samping itu, sebanyak 16 pertubuhan yang mewakili 30,000 penduduk Petaling Jaya di sepanjang laluan lebuh raya berkenaan menampil mencabar dakwaan pihak pemaju yang menyatakan bahawa penduduk di kawasan tersebut tidak membantah projek lebuh raya itu pada 25 Jun lalu. Menurut mereka, ahli mereka langsung tidak pernah bertemu dengan mana-mana wakil KIDEX berhubung perkara itu. Hal ini sekali gus mempersoalkan kesahihan “kaji selidik” terhadap 300 responden yang terdiri daripada penduduk Petaling Jaya yang dijalankan oleh syarikat pemaju, di mana hasil kajian menunjukkan bahawa 70% responden terlibat tidak membantah pembinaan projek lebuh raya bertingkat di tengah-tengah bandar yang padat dengan kejiranan lama itu.[3] Dalam kes DASH, SUKE dan EKVE pula, penduduk setempat mendakwa bahawa lebuh raya-lebuh raya tersebut tidak termasuk dalam pelan pembangunan kerajaan tempatan di Kota Damansara, Petaling Jaya dan Cheras, sama ada bagi semasa ini mahupun masa depan. Maka, projek-projek tersebut sebenarnya tidak boleh dilaksanakan tanpa perundingan dengan penduduk setempat terlebih dahulu untuk meminda pelan dan membuka jalan kepada pembinaan lebuh raya tersebut.[4]

Dalam situasi ketidakhadiran atau kekurangan perundingan awam, penganjuran perjumpaan atau mesyuarat yang kurang efektif lebih-lebih lagi menimbulkan kekecewaan dan ketidakpuasan di kalangan penduduk terlibat. Dalam kes KIDEX, misalnya, perjumpaan bersama pemaju KIDEX Sdn Bhd dan Majlis Bandaraya Petaling Jaya (MBPJ) yang diadakan pada 16 Mei lalu hanya dihadiri oleh 500 penduduk daripada seramai 650,000 penduduk yang terkesan, ekoran kelewatan notis pemberitahuan dikeluarkan oleh pihak berkuasa. Malahan, penganjuran perjumpaan tanpa pembentangan dokumen-dokumen berkenaan seperti penilaian kesan trafik (TIA), laporan kesan sosial (SIA) dan persekitaran (EIA) sekali lagi mencetuskan konflik yang lebih kritikal.[5] Bagi sebuah kerajaan negeri yang mencatat sejarah Malaysia sebagai negeri pertama yang meluluskan Enakmen Kebebasan Maklumat (FOI) 2010 sebagai usaha mempertingkatkan penzahiran maklumat bagi kepentingan awam dengan memberikan hak kepada rakyat untuk mengakses maklumat berkaitan pentadbiran negeri, ketidaksanggupan mahupun ketidakmampuan kerajaan negeri Selangor dan MBPJ selaku pihak berkuasa dalam pembangunan projek KIDEX, membentangkan dokumen-dokumen tersebut untuk tatapan awam seakan-akan memberi tamparan kuat di muka sendiri. Apakah kebatasan kerajaan negeri hasil daripada kekangan kuasa kerajaan persekutuan? Rakyat Selangor perlu dimaklumkan secara jelas peranan kerajaan persekutuan dalam hal sedemikian.


Peranan kerajaan persekutuan, keperluan tender terbuka dan penganugerahan kontrak berdasarkan merit

Kak Wan,

Kami berpandangan bahawa isu pokok dalam perdebatan berhubung pembinaan Lebuhraya KIDEX, secara spesifiknya, bukan yang lain tetapi adalah hakikat pelaksanaan konsep federalisme yang terlalu memihak kepada pihak kerajaan persekutuan dan kekurangan ketelusan proses perundingan dengan pihak LLM dan KIDEX Sdn Bhd bagi meluluskan pembinaan lebuh raya tersebut secara dasarnya. Walaupun kami faham bahawa capaian dan skop bidang kuasa kerajaan persekutuan sememangnya meluas dan hampir mutlak, khususnya dalam hal melibatkan infrastruktur dan kemudahan awam serta pembangungan secara umum, di mana kerajaan negeri sekadarnya mempunyai peranan memberi nasihat sahaja, tetapi persetujuan awal itu masih dilihat sebagai tindakan membelakangi prinsip demokrasi yang memberi penekanan kepada ketelusan dan mengambil kira pandangan penduduk setempat yang bakal terjejas dengan pelaksanaan pembinaan projek tersebut. Malah, timbulnya keraguan bahawa kontrak itu danugerahkan kepada KIDEX Sdn Bhd bukan berdasarkan merit atau kelayakan tetapi atas sebab pengaruh politik.

Harus diberi perhatian di sini bahawa KIDEX Sdn Bhd yang ditubuhkan semata-matanya bagi mengurus dan mengendali projek pembinaan Lebuhraya KIDEX itu dimiliki oleh Emrail Sdn Bhd (pegangan saham 70%) dan Zabima Construction and Engineering Sdn Bhd (pegangan saham 30%), yang mana dikatakan berkaitan dengan pihak tertentu. Hal ini demikian kerana Peguam UMNO, Datuk Hafarizam Harun, masing-masing disenaraikan sebagai pengarah syarikat Zabima dan pengerusi Emrail. Sementara itu, isteri bekas Ketua Hakim Negara, Tun Zaki Azmi yang dilantik dari 21 Oktober 2008 hingga 9 September 2011, Nik Sazlina Mohd Zain pula dinamakan sebagai pengarah syarikat Emrail. Pemegang saham Emrail termasuklah Loh&Loh (42.86%), Magniplam Sdn Bhd (22.86%), Datuk Mohd Hafarizam Harun (17.14%) dan Noblemax Resources Sdn Bhd (17.14%). Selain itu, bekas Ketua Hakim Tun Zaki Azmi pula memiliki sebanyak 48% pegangan saham Zabima.

Seawal Februari 2012, beberapa ADUN Pakatan Rakyat Perak telahpun meminta agar butiran terperinci perjanjian KIDEX dibentangkan, susulan timbulnya dakwaan bahawa kontrak dianugerahkan kepada kedua-dua syarikat tersebut, atau lebih tepatnya, kepada kedua-dua orang berkepentingan itu kerana mereka “berjasa” dalam krisis politik Perak 2009, di mana UMNO-BN merampas semula kuasa pemerintahan negeri selepas Pakatan Rakyat memenangi negeri tersebut dalam tsunami politik 2008.[6] Namun, sehingga kini pun tidak kedengaran atau kelihatan pembentangan perjanjian konsensi KIDEX, biarpun ADUN Pakatan Rakyat Selangor, termasuk ADUN Yeo Bee Yin (Damansara Utama), Rajiv Rishyakaran (Bukit Gasing), Ng Sze Han (Kinrara) dan Lau Weng San (Kampung Tuanku) telah mengeluarkan kenyataan bergabung untuk menyaran Kerajaan Persekutuan berbuat demikian.

Sedangkan kami memahami bahawa kuasa spesifik kerajaan negeri untuk menghalang penganugerahan konsensi lumayan kepada pihak berkepentingan seperti kroni adalah terbatas, terutama bagi hal-ehwal di bawah bidang kuasa kerajaan persekutuan seperti dalam isu pembinaan lebuh raya berkontroversi tersebut, namun sebagai kerajaan negeri yang diberi mandat oleh rakyat Selangor, kerajaan negeri Selangor sepatutnya cuba sedaya upaya untuk mempertahankan kepentingan rakyat Selangor dengan menolak ‘cadangan’ atau ‘permohonan’ kerajaan persekutuan yang secara unilateral mendakwa mendatangkan manfaat kepada pembangunan negeri tanpa melalui proses konsultasi yang telus.


Keperluan pakej pembangunan pengangkutan awam serentak dengan pembinaan lebuh raya

Kak Wan,

Kami tidak menafikan keperluan pembinaan lebuh raya sebagai alternatif meredakan masalah kesesakan lalu lintas, tetapi harus ditegaskan di sini bahawa projek-projek besar tersebut seharusnya diletak atas premis pembangunan sistem pengangkutan awam yang dijalankan serentak. Sekurang-kurangnya, lebih inisiatif patut diambil bagi memaksimumkan penggunaan sistem pengangkutan awam yang sedia ada agar ia dapat dimanfaatkan sepenuhnya dalam usaha meringankan kesesakan jalan raya. Pembinaan lebuh raya sahaja sesungguhnya bukan jalan penyelesaian kepada masalah kesesakan memandangkan penduduk di Lembah Klang masih terpaksa bersesak biarpun jaringan lebuh raya bertol banyak dibina.

Seperti umum yang sedia dimaklumkan, sedangkan sebanyak 23 lebuh raya telahpun dibina setakat ini, penduduk di kawasan bandar tersebut masih terbelenggu dengan masalah kesesakan yang tidak nampak kesudahannya, khususnya pada waktu puncak. Apabila aliran trafik di suatu tempat kelihatan berkurangan dengan pembinaan lebuh raya baru, namun lebuh raya yang baru-baru dibina itu berkemungkinan bakal menyebabkan peningkatan aliran trakfik di jalan lain pula. Menurut ADUN Bukit Gasing yang sebelum ini mempertikaikan kenyataan Menteri Kerja Raya, Datuk Fadillah Yusof bahawa pembinaan KIDEX mampu menyuraikan masalah kesesakan di Petaling Jaya, cadangan pembinaan KIDEX akan menyebabkan Jalan Sultan di tengah-tengah Petaling Jaya mengalami peningkatan aliran trafik sebanyak 58 peratus, walaupun ia dikatakan dapat mengurangkan aliran trafik Lebuhraya Damansara-Puchong (LDP).[7] Aliran trafik di satu lagi jalan utama, iaitu Jalan Barat, yang merupakan akses antara bandar dan Lebuhraya Persekutuan turut akan bertambah sebanyak 35 peratus. Apakah ini seakan-akan suatu lingkaran setan yang tidak berhabis-habisan?

Terbaru ini pada 6 Ogos, kumpulan SNTK (Say No To Kidex) telah mengemukakan kenyataan media bagi menyeru pihak KIDEX dan perunding profesionalnya untuk memastikan segala fakta benar berkenaan aliran trafik di Lebuhraya KIDEX didedahkan kepada masyarakat umum, terutamanya mengenai angka pengurangan trafik yang barangkali didakwa oleh pihak KIDEX biarpun sebelum penilaian kesan trafik (TIA) dikemukakan kepada MBPJ dan Kerajaan Negeri, sebagai maklum balas kepada liputan “Expert’s claim traffic flow within the Kidex corridor will improve” yang dipaparkan di The Star Metro pada 2 Ogos baru-baru ini. Pada hakikatnya, dalam laporan TIA yang disediakan oleh pihak KIDEX kepada Kerajaan Negeri Selangor, yang mana diumumkan dalam sidang media anjuran ADUN DAP Selangor pada 11 Jun 2014 lalu, jelas ditunjukkan bahawa KIDEX dijangka mengurangkan kesesakan lalu lintas hanya 5.48% serta merta apabila projek tersebut disiapkan pada tahun 2018, manakala keberkesanannya dalam menyuraikan kesesakan akan menurun ke paras 3.05% apabila menjelang 2028.[8] Angka-angka tersebut, biarpun dipertikaikan kesahihan dan kebolehpercayaannya memandangkan laporan TIA itu disediakan oleh pihak KIDEX yang berkepentingan, tetap cukup membongkarkan kelemahan pembinaan lebuh raya baru sebagai satu-satunya penyelesaian utama kepada masalah kesesakan lalu lintas dalam jangka panjang.tanpa dberikan keutamaan kepada pembangunan pengangkutan awam secara serious. Dalam hal ini, kerajaan negeri haruslah mengutarakan kelemahan pemikiran penyelesaian yang tidak menyeluruh kepada kerajaan persekutuan, kerana kerajaan persekutuanlah yang perlu dan mampu memainkan peranan besar dalam hal in.

Selain KIDEX, Lebuhraya DASH, SUKE dan EKVE pula belum lagi menyediakan laporan awam berhubung kaedah yang digunakan bagi mengurangkan kesesakan. Bagaimanakah pihak berkuasa dan pemaju dapat menyakinkan orang ramai dengan rasional pembinaan lebuh raya-lebuh raya yang berkos tinggi-tinggi belaka tersebut tanpa pembentangan pelan dan laporan berkaitan? Mengapakah kerajaan negeri membiarkan sahaja pihak dan agensi kerajaan persekutuan yang mendiam diri?


Jajaran laluan perlu dilukis atas pertimbangan kemudahan

Salah satu aspek yang sering diabaikan dalam perbincangan dan penelitian masyarakat umum tetapi merupakan faktor tarikan yang mendasari projek pembinaan mana-mana lebuh raya adalah kesan ekonomi susulannya. Sesungguhnya, perancangan jajaran berkait rapat dengan pembangunan aktiviti komersil di sesuatu kawasan. Kedudukan jajaran lazimnya dikatakan sebagai pemangkin kepada pertumbuhan ekonomi yang merancakkan pembangunan kawasan sekitar. Kami tidak mempertikaikan pertimbangan kepentingan ekonomi dalam perancangan jajaran laluan. Namun, ia tidak patut dijadikan alasan untuk mengatasi kepentingan awam dan kemudahan rakyat. Apa yang lebih dikhuathiri adalah jajaran laluan yang digaris oleh pihak berkepentingan lebih mengutamakan peluang kepada kroni-kroni untuk mengaut keuntungan melalui pembangunan kawasan sekitar laluan lebuh raya. Padahal, konflik kepentingan sedemikian, yang sama ada secara langsung atau tidak langsung menggugatkan kepentingan awam harus dielakkan dan dicegah. Tambahan pula, hubungan rumit lagi kompleks dalam kalangan pihak-pihak berkepentingan adalah amat sukar diperjelaskan dan lazimnya tersembunyi di bawah meja, maka tiada apa-apa tindakan undang-undang dapat diambil bagi menegakkan keadilan dari segi distribusi. Oleh demikian, kami mencadangkan bahawa pihak yang professional lagi bebas dan terkecuali daripada pengaruh politik dan kepentingan komersil wajar dilantik, bukannya diserahkan begitu sahaja kepada syarikat pemaju yang dianugerahkan kontrak pembinaan lebuh raya atau mana-mana syarikat penasihat yang dilantik oleh pihak pemaju.

Sebagai rekod, kelulusan pembinaan lebuhraya dan jajaran laluan adalah di bawah kuasa dan tanggungjawab Kerajaan Persekutuan, manakala Kerajaan Negeri sekadarnya berhak memberi nasihat. Kembali ke projek-projek pembinaan lebuh raya kontroversi di Selangor, persoalan yang harus dilontarkan dan diberi jawapan jelas oleh pihak berkuasa ialah: pihak manakah yang melakar jajaran laluan lebuh raya tersebut? Dalam kenyataan bekas MB Selangor sebelum ini berhubung pembinaan KIDEX, di mana beliau menegaskan bahawa syarikat konsesi KIDEX perlu memperhalusi jajaran Lebuhraya KIDEX, termasuk laluan keluar masuk dan pelan lain;[9] ia telah secara tidak langsung menunjukkan bahawa syarikat KIDEX-lah yang bertanggungjawab merancang dan melakar jajaran laluan KIDEX. Sememangnya, konflik kepentingan dalam hal ini sepatutnya diberi penjelasan. Apakah kepentingan orang ramai terpaksa diketepikan malah dikorbankan demi merestui pembangunan lingkaran jalan raya yang lebih bersepadu kononnya, yang belum lagi terjamin keberkesanannya dalam menangani masalah kesesakan lalu lintas?


MB, EXCO perlu menjawab kepada DUN

Kak Wan,

Projek pembinaan Lebuhraya KIDEX, sebagai sebahagian daripada pembangunan Rancangan Struktur Negeri (RSN) 2035 yang mana anggaran kosnya mencatat RM2.42 bilion, sepatutnya dibawa ke Dewan Undangan Negeri (DUN) untuk didebat sebelum dimuktamadkan. Khasnya, mengambil kira pandangan beberapa ADUN di kawasan terbabit dalam projek pembinaan lebuh raya yang barangkali menyuarakan ketidakpuasan dan bantahan terhadap pelaksanaan pembinaan projek-projek tersebut, MB dan barisan EXCO perlulah bertanggungjawab secara kolektif kepada DUN dengan menjawab persoalan-persoalan yang dilemparkan oleh ADUN. Sesungguhnya, beginilah fungsi sistem berparlimen pada peringkat negeri yang senantiasa memastikan ketelusan perjalanan pentadbiran sesebuah kerajaan dan akauntabiliti pemimpin bertanggungjawab kepada rakyatnya.

Dari segi politik kepartian pula, mana-mana keputusan MB negeri juga harus sentiasa selaras dengan halatuju pentadbiran gabungan parti politik yang melantiknya. Malahan, bagi sesebuah parti politik gabungan yang dilihat sebagai kerajaan alternatif yang berpeluang menggantikan kerajaan pemerintah dalam pilihan raya umum yang lalu, keputusan bagi meluluskan pembinaan lebuh raya-lebuh raya tersebut yang belum lagi mendapatkan persetujuan daripada kesemua ADUN-ADUN Selangor mahupun pimpinan parti tersebut telah mengikis keyakinan dan kepercayaan rakyat Selangor terhadap pimpinan Pakatan Rakyat. Sesungguhnya, usaha yang lebih giat diperlukan bagi memperbaiki imej Pakatan Rakyat dan membuktikan kesungguhan Pakatan Rakyat untuk merealisasikan sebuah kerajaan yang mengutamakan kepentingan rakyat yang sama sekali berbeza dengan kerajaan UMNO-BN yang telahpun menerajui tampuk pemerintahan kerajaan persekutuan lebih daripada separuh abab.

Justeru, kami berharap agar Kak Wan, apabila diangkat menjadi MB nanti, akan mempertimbangkan semula persetujuan dengan kerajaan persekutuan untuk membina lebuh raya-lebuh raya tersebut sebagai langkah jangkah pendek dalam menangani masalah kesesakan lalu lintas. Sekurang-kurangnya peranan kedua-dua kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri harus dijelaskan secara menyeluruh kepada rakyat Selangor, dan pandangan rakyat Selangor diutamakan. Penting sekali, kami juga mendoakan agar kerajaan negeri di bawah pimpinan Kak Wan bakal mencurahkan lebih usaha dalam mempertingkatkan sistem dan infrastruktur pengangkutan awam secara keseluruhan bagi kemudahan semua rakyat Selangor.



Yang ikhlas,

Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU)











Pilihan Raya Kerajaan Tempatan: Jalan Keluar Pasca Keputusan Mahkamah Persekutuan

Tanggal 14 Ogos 2014, Mahkamah Persekutuan telah memutuskan bahawa kerajaan negeri tidak mempunyai kuasa unilateral untuk mengantung peruntukan di bawah Akta Kerajaan Tempatan 1976 supaya pilihan raya bagi memilih ahli Majlis Kerajaan Tempatan dapat dilaksanakan..

Keputusan mahkamah bermakna Pilihan Raya Kerajaan Tempatan hanya dapat dikembalikan jika sekiranya Kerajaan Persekutuan mengubah pendirian dan dasar selama ini yang hanya membenarkan pelantikan ahli Majlis Kerajaan Tempatan.

Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU) telah menganalisis laporan-laporan Ketua Audit Negara tahun 2013 pada peringkat negeri. Analisis KPRU mendapati wujud kelemahan pada peringkat kerajaan tempatan dan ketiadaan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan menyumbang kepada kelemahan berkaitan.

KPRU berpendapat, Kementerian dan pihak berkuasa di bawah Kerajaan Persekutuan harus memandang berat penemuan Ketua Audit Negara berkenaan dengan kelemahan kerajaan tempatan. Sesungguhnya, jalan keluar Pilihan Raya Kerajaan Tempatan pasca keputusan Mahkamah Persekutuan berada pada pihak Kerajaan Persekutuan.

Analisis KPRU menumpu kepada laporan-laporan terkini merangkumi Laporan-Laporan Ketua Audit Negara Bahagian Negeri 2013 (Siri 1) dan Laporan-Laporan Ketua Audit Negara Bahagian Negeri 2013 (Siri 2).

Laporan-Laporan Ketua Audit Negara Bahagian Negeri 2013 (Siri 2) yang dibawa ke Parlimen dalam mesyuarat kedua penggal kedua Parlimen ketiga belas 2014 lalu telah menyentuh secara terperinci terhadap prestasi Majlis Perbandaran dan Majlis Daerah di negeri masing-masing.

Sementara itu, dalam Laporan-Laporan Ketua Audit Negara Bahagian Negeri 2013 (Siri 1) yang diumumkan awal tahun ini, pencapaian kerajaan-kerajaan tempatan turut menjadi salah satu tumpuan pengauditan. Sementara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri dipertanggungjawabkan untuk merangka dan melaksanakan dasar serta melancarkan pembangunan, kerajaan tempatan pula berperanan memikul kewajipan bagi mentadbir dan mengendalikan urusan yang dikatakan lebih mendekati kehidupan seharian penduduk setempat. Secara umumnya, prestasi kerajaan-kerajaan tempatan yang diauditkan oleh Ketua Audit Negara dikategorikan sebagai memuaskan, dengan berbagai-bagai kelemahan yang masih perlu dipertingkatkan dan ditambahbaikkan. Khususnya, kelemahan dari segi ketepatan masa menyiapkan projek, penyenggaraan dan kadar penggunaan bangunan kerajaan tempatan atau tempat awam yang mengakibatkan pembaziran wang sumbangan pembayar cukai, patutlah diberi perhatian secukupnya.

Jadual: Prestasi Kerajaan Tempatan



Penemuan Audit


(Siri 2)

Majlis Bandaraya Petaling Jaya

Majlis Perbandaran Sepang

Prestasi pengurusan perolehan dari segi pencapaian matlamat adalah baik.


(Siri 1)

Majlis Perbandaran Sungai Petani

Majlis Perbandaran Kulim

Pengurusan perolehan secara tender dan sebut harga di MPSPK dan MPKK memuaskan, tetapi pelaksanaan dan pemantauan pengurusan perolehan adalah tidak memuaskan.


(Siri 2)

Majlis Bandaraya Alor Setar

Majlis Daerah Yan

Pengurusan pelesenan premis perniagaan di MBAS dan MDY dari segi prestasi kutipan hasil lesen dan peratusan kelulusan permohonan lesen adalah baik.


(Siri 2)

Majlis Bandar Raya Johor Bahru

Majlis Daerah Simpang Renggam

Tatacara perolehan secara sebut harga serta tender yang dilaksanakan di MBJB dan MDSR adalah memuaskan.

Tetapi pelaksanaan perolehan bangunan; gerai; serta pasar pula tidak digunakan sepenuhnya dan disenggara dengan sempurna.

Majlis Perbandaran Kluang

Majlis Daerah Pontian

Pelaksanaan pengurusan pungutan cukai taksiran adalah memuaskan, tetapi, jumlah tunggakan cukai taksiran didapati semakin meningkat di bawah pengurusan pungutan cukai taksiran di MPK dan MDP.


(Siri 2)

Majlis Bandaraya Ipoh

Majlis Daerah Kerian

Pengurusan penyenggaraan sistem saliran bandar adalah memuaskan secara keseluruhan, tetapi penyenggaraan dan aspek keselamatan di kolam tadahan adalah kurang memuaskan manakala pembersihan longkang utama adalah tidak memuaskan dan perlu dipertingkatkan.

Majlis Perbandaran Taiping

Pengurusan haiwan dan dokumentasi, kemudahan, keselamatan dan                 pengurusan kewangan di Zoo Taiping adalah kurang memuaskan.


(Siri 1)

Majlis Perbandaran Kota Bharu – Bandar Raya Islam

Majlis Daerah Pasir Puteh

Pengauditan yang mendapati pada umumnya pengurusan tempat letak kereta di MPKB-BRI adalah memuaskan dari aspek kutipan hasil, manakala bagi MDPP adalah kurang memuaskan


(Siri 2)

Majlis Perbandaran Kota Bharu – Bandar Raya Islam

Majlis Daerah Tanah Merah

Pengauditan mendapati secara umumnya pengurusan perolehan adalah memuaskan, dengan beberapa kelemahan tetap dikesan.


(Siri 2)

Majlis Perbandaran Hang Tuah Jaya

Majlis Perbandaran Alor Gajah

Pengauditan mendapati secara keseluruhannya pengurusan perolehan di kedua-dua PBT adalah memuaskan, tetapi didapati perolehan tidak dibuat secara tender dan sebut harga, tidak mengikut spesifikasi dan kualiti kerja kurang memuaskan, harga perolehan tidak munasabah dan perolehan dibuat tanpa anggaran bajet, dan kerja dilaksanakan tanpa pesanan tempatan.

Negeri Sembilan

(Siri 1)

Majlis Perbandaran Nilai

Majlis Daerah Rembau

Pengurusan perolehan MPN dan MDR adalah memuaskan di mana 96% perolehan di MPN dan 94% di MDR telah dibuat, dan projek pelaksanaan disiapkan dalam tempoh yang ditetapkan.


(Siri 2)

Majlis Perbandaran Temerloh

Majlis Daerah Rompin

Pengurusan perolehan di MPT dan MDR adalah memuaskan, tetapi kelemahan seperti tempoh lanjutan masa yang diluluskan terlalu lama, pengesahan siap kerja lewat dibuat, kelewatan penyerahan Borang Inden Kerja oleh kontraktor, projek siap tetapi masih belum digunakan, dan juga projek yang lewat disiapkan telah dikesan.


(Siri 1)

Pejabat Daerah Setiu

Pejabat   Daerah Kemaman

Prestasi pengurusan projek pembinaan jalan kampung dan jambatan adalah memuaskan kerana prestasi pelaksanaan projek dan kecekapan pengurusan adalah baik serta objektif pembinaan jalan tercapai, kecuali beberapa kelemahan sepert jalan yang siap dibina tidak digunakan, dan lain-lain lagi.

Terengganu (Siri 2)

Pejabat Daerah Kuala Terengganu

Pejabat Daerah Dungun

Pejabat Daerah Besut

Pencapaian pengurusan pembangunan dan penyenggaraan balai raya bagi 3 Daerah adalah baik, tetapi terdapat juga kelemahan seperti balai raya lewat disiapkan tanpa permohonan tempoh lanjutan masa, ganti rugi tertentu dan ditetapkan tidak dikenakan, dan sebagainya.

Majlis Perbandaran Dungun

Majlis Daerah Hulu Terengganu

Pengauditan mendapati secara keseluruhannya pengurusan perolehan adalah baik. Sungguhpun begitu didapati kes-kes di mana terdapat kelemahan dalam pengurusan perolehan, perolehan yang dibuat tidak mencapai matlamat dan perolehan tidak mematuhi peraturan/syarat kontrak yang ditetapkan


(Siri 2)

Majlis Perbandaran Kangar

Pengauditan mendapati pada amnya, pengurusan perolehan oleh Majlis Perbandaran Kangar adalah memuaskan. Namun, kelemahan seperti kerja tidak berkualiti/tidak mengikut spesifikasi, bangunan/premis tidak digunakan/tidak digunakan secara optimum serta tidak disenggara, dan kerja/bekalan telah dipecah kecil bagi mengelak perolehan secara sebut harga serta harga kurang munasabah.

Pulau Pinang

(Siri 1)

Majlis Perbandaran Pulau Pinang

Pengurusan sisa pepejal adalah memuaskan dari segi pemantauan terhadap kerja-kerja pungutan. Walau bagaimanpun, beberapa kelemahan seperti pencemaran daripada tumpahan air kurasan di atas jalan raya yang tidak dibersihkan, kekurangan lori kompaktor Majlis, kelewatan pengurusan aduan berkenaan dan sebagainya telah dikesan.

Pulau Pinang

(Siri 2)

Majlis Perbandaran Seberang Perai

Tahap pengurusan perolehan Majlis adalah memuaskan dari segi proses pengiklanan, penawaran kerja dan jawatankuasa yang dilantik.

Bagaimanapun terdapat beberapa kelemahan yang perlu dibuat penambahbaikan. Antaranya, dokumen kontrak lewat ditandatangani, bayaran kemajuan dibuat sebelum perjanjian kontrak ditandatangani, projek tidak disiapkan mengikut tempoh, bekalan lewat dibekalkan dan kerja-kerja dibuat tidak mengikut syarat dan kualiti yang ditetapkan.


(Siri 1)

Dewan Bandaraya Kota Kinabalu

Majlis Daerah Penampang

Pelaksanaan kerja dan perkhidmatan DBKK dan MDP dari segi kualiti kerja, pematuhan spesifikasi dan tempoh pelaksanaan adalah baik dan tindakan susulan telah diambil selepas teguran Audit.


(Siri 2)

Majlis Perbandaran Padawan

Majlis Perbandaran Sibu

Majlis Daerah Samarahan

Majlis Daerah Serian

Majlis Daerah Maradong dan Julau

Majlis Daerah Saratok

Majlis Daerah Luar Bandar Sibu

Pengurusan perolehan di MP/MD tersebut adalah memuaskan dari segi perancangan, pemantauan, prestasi perbelanjaan dan pengurusan peruntukan.

Walau bagaimanapun, terdapat kes di mana: Perancangan perolehan kurang memuaskan di MP Padawan. Projek siap tidak digunakan di MP Padawan dan MD Samarahan. Peruntukan tidak diguna bagi maksud asal di MD Serian. Pengurusan tong sampah tidak teratur di MD Serian, MD Saratok dan MD Samarahan. Perolehan tidak selaras dengan peraturan kewangan di MP Sibu serta MD Maradong dan Julau.

Sesungguhnya, masalah-masalah tersebut telahpun menyerlahkan kekurangan kemampuan Majlis Perbandaran atau Majlis Daerah di bawah pimpinan struktur operasi Majlis Kerajaan Tempatan tanpa Pilihan Raya Kerajaan Tempatan.

Tibanya masa adakan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan

Pada pendapat KPRU, Majlis Perbandaran atau Majlis Daerah, mahupun Pihak Berkuasa Tempatan perlu menjalani pembaharuan agar prestasi mereka dapat dipertingkatkan secara ketara. Pembaharuan ini dapat direalisasikan melalui pemulihan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan. Hanya melalui Pilihan Raya Kerajaan Tempatan yang memberikan peluang kepada rakyat setempat untuk memilih wakil yang berkhidmat di peringkat tempatan, sama ada di kawasan Bandar atau daerah masing-masing, maka pemegang-pemegang jawatan dalam kerajaan tempatan dikehendaki bertanggungjawab secara langsung kepada para pengundi. Penting sekali, ahli-ahli majlis yang kurang berkeupayaan atau lemah dari segi prestasi akan disingkir dalam pilihan raya manakala mereka yang benar-benar berkaliber akan terpilih untuk berkhidmat kepada penduduk setempat.

Sejak berlakunya tsunami politik 2008 yang menyebabkan peralihan kuasa pemerintahan beberapa negeri ke tangan Pakatan Rakyat, kerajaan-kerajaan negeri tersebut pun berusaha memulihkan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan. Di Selangor, Kerajaan Pakatan Rakyat bercadang menggubal rang undang-undang berhubung pemilihan Ahli Majlis Pihak Berkuasa Tempatan.

Di Pulau Pinang pula, Ketua Menteri Pulau Pinang pada kenyataan media bertarikh 18 Januari 2012 menyatakan bahawa, Kerajaan Negeri Pulau Pinang mengarahkan Penasihat Undang-undang Negeri untuk mengeluarkan pemberitahuan warta yang mengecualikan pihak-pihak berkuasa tempatan Pulau Pinang daripada Seksyen 15 Akta Kerajaan Tempatan 1976 sebagai langkah awal sebelum memohon pengisytiharan Mahkamah Persekutuan untuk memaksa Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) mengadakan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan.

Sebelum itu, pada 11 Ogos 2009, Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang telah meluluskan resolusi menyeru pihak Kerajaan Persekutuan untuk memulihkan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan, dan Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan turut dimaklumkan pada 24 Ogos 2009 berkenaan resolusi tersebut dan diminta agar perkara itu dibentang dn dibincangkan dalam mesyuarat ke-62 Majlis Kebangsaan bagi Kerajaan Tempatan (NCLG). Namun demikian, kementerian berkenaan tidak memasukkan topik itu dalam agenda perbincangan. Pihak SPR pula menolak permintaan untuk mengadakan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan bagi Majlis Perbandaran Seberang Perai dan Majlis Perbandaran Pulau Pinang, biarpun pemulihan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan sesungguhnya berada dalam bidang kuasa Negeri mengikut Akta Pilihan Raya Kerajaan Tempatan 1960 yang telah disemak semula pada tahun 1991.

Kini keputusan Mahkamah Persekutuan telah menolak tindakan unilateral kerajaan negeri dan jalan keluar berada pada kementerian dan pihak berkuasa di bawah Kerajaan Persekutuan.

Di Perak, Ahli Dewan Undangan Negeri Teja dan Simpang Pulai Parti Keadilan Rakyat turut mengadakan pemilihan ketua kampung baru Cina melalui pengundian penduduk kampung di beberapa kawasan, termasuklah Kampung Baru Cina Simpang Pulai, Gunung Rapat, Lawan Kuda, Ampang Baru dan Kopisan  Bahru, sejak tahun 2008. Sukacitanya, ketua-ketua kampung berjaya dipilih melalui undian penduduk kampung dan kemudiannya berkhidmat di kampung baru masing-masing. Pemilihan Ketua Kampung tersebut sememangnya suatu kajian perintis bagi mengenalpasti masalah teknikal dan juga kebolehlaksanaan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan.


Pilihan Raya Kerajaan Tempatan bukan perkara baru di Malaysia

Sesungguhnya, British telahpun memperkenalkan Ordinan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan 1950 yang memperuntukkan kuasa kepada majlis kerajaan tempatan untuk mengadakan pilihan raya. Sebelum Malaya mencapai kemerdekaan di antara tahun 1951 hingga 1965, Negara ini telah mengamalkan sistem demokrasi tempatan di mana ahli-ahli majlis dipilih oleh penghuni tempatan. Walau bagaimanapun, Kerajaan Persekutuan telah memansuhkan Majlis Perbandaran Kuala Lumpur yang dipilih pada tahun 1961, dan kemudiannya mengeluarkan Peraturan Kecemasan yang menggantungkan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan di seluruh negeri-negeri di Malaysia, atas alasan Konfrontasi dengan Indonesia pada tahun 1965.

Perdana Menteri pada ketika itu iaitu Tunku Abdul Rahman, telah berjanji kepada Dewan Rakyat bahawa Pilihan Raya Kerajaan Tempatan akan dipulihkan selepas tamatnya Konfrontasi. Namun, Pilihan Raya Kerajaan Tempatan tidak dipulihkan seperti yang dijanjikan oleh Kerajaan Perikatan pada masa itu biarpun konfrontasi dengan Indonesia telah berakhir. Pada tahun 1968, Suruhanjaya DiRaja untuk Kerajaan Tempatan yang diketuai oleh Senator Athi Nahappan telah mencadangkan pemulihan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan, tetapi cadangan tersebut ditolak oleh Kerajaan Persekutuan. Pada akhir tahun 2011, kedua-dua Dewan Rakyat dan Dewan Negara meluluskan resolusi untuk membatalkan Perisytiharan-perisytiharan Darurat di Malaysia, tetapi Pilihan Raya Kerajaan Tempatan tetap tidak dipulihkan.[1]


Pertahan kedudukan PAS dalam PAKATAN

Perkembangan krisis Selangor menunjukkan bahawa implikasi krisisi ini menjangkaui sempadan negeri Selangor dan bakal mempengaruhi perkembangan sidang dewan pada sesi Parlimen akan datang.

Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU) menyeru pemimpin ketiga-tiga parti dalam Pakatan Rakyat (PAKATAN), iaitu PAS, DAP dan Parti Keadilan Rakyat (KEADILAN) agar bersama-sama mempertahankan kedudukan PAS dalam PAKATAN.

KPRU memahami prinsip di sebalik operasi parti politik di mana pihak yang tidak menjadi ahli kepada mana-mana parti politik tidak harus mencampuri hal ehwal parti politik tersebut.

Sebagai sebuah badan pemikir yang ditubuhkan sejurus selepas Pilihan Raya Umum Ke-12 (PRU-12) pada 8 Mac 2008, KPRU sekadar memainkan peranannya dalam mengamati, menganalisis dan menyampaikan pandangan umum buat para pemimpin PAKATAN, bahawa perkembangan keputusan PRU-12 pada 2008 dan PRU-13 pada 2013 berlandaskan mandat rakyat yang mahukan PAKATAN bergerak sepakat bagi merealisasikan impian sistem gabungan dua parti, bukan sahaja pada peringkat negeri, tetapi juga pada peringkat persekutuan.

Jika sekiranya PAS meninggalkan PAKATAN, hal ini bukan sahaja bermaksud krisis Selangor akan berlangsung secara berpanjangan, tetapi juga pada peringkat sidang Parlimen di mana, apabila usul persempadanan semula yang melibatkan peningkatan kerusi dan memerlukan sokongan dua pertiga dalam dewan dibentangkan nanti oleh pihak Kerajaan Persekutuan UMNO-Barisan Nasional (BN), pihak UMNO-BN akan berjaya dalam strategi dan agendanya.

Sementara itu, mandat rakyat 52% yang mahukan pembentukan sistem gabungan dua parti pada peringkat persekutuan akan terlesap begitu sahaja.

Jika sekiranya senario ini menjadi realiti, maka semangat zaman ini yang dikongsi bersama rakyat terbanyak akan turut melesap ekoran tindakan PAS meninggalkan PAKATAN.

PAS merupakan sebuah parti politik yang menampilkan pemimpin-pemimpin yang memahami peredaran zaman, justeru prinsip “PAS for ALL” atau “PAS untuk Semua” berjaya meraih sokongan rakyat pelbagai lapisan tanpa mengira latar belakang kaum, agama dan negeri.

KPRU memohon pertimbangan semangat zaman yang mahukan pertukaran rejim pemerintah serta pembentukan sistem gabungan dua parti pada peringkat persekutuan diambil kira dan dipertahankan secara tegas oleh para pemimpin PAKATAN dalam konsep setiakawan PAKATAN hari ini.