Surat terbuka kepada calon MB Selangor, Kak Wan

Kepada Datuk Seri Dr. Wan  Azizah Wan Ismail a.k.a. Kak Wan,

Terlebih dahulu, izinkan kami gunakan gelaran Kak Wan untuk berinteraksi sepanjang surat terbuka ini.

Untuk makluman Kak Wan, ini merupakan kali pertama kami mengutus sepucuk surat kepada seorang pemimpin melalui cara terbuka.

Setelah meneliti keputusan kaji selidik Merdeka Center yang menunjukkan Kak Wan menjadi pilihan rakyat untuk menerajui tampuk pimpinan Selangor, kami mula memikirkan keperluan untuk mengutarakan hasrat golongan rakyat tertentu kepada seorang pemimpin yang selama ini memimpin gerakan kesedaran dan tuntutan masyarakat segenap lapisan.

Setelah mengamati perkembangan semasa dalam konteks raja berperlembagaan dan demokrasi berperlembagaan, kami berpandangan konvensi calon MB yang mendapat sokongan majoriti ADUN diperkenan oleh DYMM Sultan dan diangkat menjadi MB bakal menyaksikan kelahiran seorang MB baharu yang perlu berdepan dengan tanggungjawab besar dalam situasi semasa. Maka, kami menulis surat terbuka ini bagi menyampaikan analisis kami berhubung isu tertentu yang melibatkan kedua-dua kerajaan persekutuan dan keraaan negeri.

Seperti yang sedia maklum untuk pengetahuan Kak Wan, projek kontroversi Lebuhraya Bertingkat Kinrara-Damansara (KIDEX) telah menarik perhatian khususnya rakyat Selangor, malah semakin hangat dipertikaikan semenjak perjanjian konsesi yang bertempoh dan berkuatkuasa selama 48 tahun itu ditandatangani pada 15 November 2013 di antara kerajaan persekutuan menerusi Lembaga Lebuhraya Malaysia (LLM) dengan KIDEX Sdn Bhd. Sesungguhnya, ia hanya salah satu projek daripada enam lagi projek pembinaan lebuh raya bertol di negeri Selangor yang dicadangkan oleh LLM. Lima lebuh raya lain yang dicadangkan termasuklah Lebuhraya Sungai Besi-Ulu Klang (SUKE), Lebuhraya Serdang-Kinrara-Putrajaya (SKIP); Lebuhraya Lembah Klang Timur (EKVE), Lebuhraya Damansara-Shah Alam (DASH) dan Lebuhraya Pantai Barat (LBP). Jajaran-jajaran lebuh raya tersebut saling berhubung kait dalam satu rangkaian bersepadu. Menurut bekas MB Selangor, Tan Sri Abdul Khalid Ibrahim dalam liputan bertarikh 25 Jun lalu, kerajaan negeri secara dasarnya bersetuju dengan cadangan LLM tersebut sebagai langkah meningkatkan kecekapan jaringan pengangkutan di samping mengurangkan kesesakan lalu lintas.[1]

Dalam suara bantahan dan ketidakpuasan yang masih belum reda, kami berpendapat bahawa perdebatan isu tersebut sepatutnya dibawa ke peringkat dasar yang lebih menyeluruh bagi memberi ruang kepada penghasilan cadangan dasar yang lebih konstruktif, terutama sekali memandangkan isu mengenai sistem pengangkutan dan perhubungan awam tersebut bukan sekadarnya satu-satunya kes berasingan, tetapi mempunyai peranan yang begitu kritikal dalam perancangan dan pembangunan bandar di samping berkait rapat dengan kemudahan dan keselesaan penduduk setempat. Dalam pada ini, isu-isu penting yang dititikberatkan dan diberi ruang perbincangan merangkumi soal akauntabiliti, transparensi dan perancangan perbandaran tanpa konflik kepentingan.

 

Keperluan perundingan awam

Perundingan awam merupakan salah satu aspek dalam proses demokrasi dan kami ingin menegaskan kewajaran perundingan atau konsultasi diberi keutamaan, khususnya apabila timbulnya kontroversi dalam mana-mana cadangan projek kerajaan, khususnya projek yang melibatkan kedua-dua kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri. Dalam proses perundingan awam, bukan sahaja pihak berkuasa harus mengambil kira pandangan pakar-pakar dalam bidang berkenaan dan pendapat masyarakat madani, komen dan maklum balas daripada penduduk setempat juga harus diberi perhatian yang sewajarnya. Kerajaan tempatan sepatutnya mengumpul dan meninjau pendapat dan reaksi penduduk yang bertabur di kawasan terbabit terlebih dahulu. Seterusnya, penganjuran perjumpaan dewan raya (‘town hall meeting’) oleh kerajaan tempatan amat diperlukan bagi memperjelas pelan pembinaan dan membentangkan segala dokumen yang berkaitan untuk tatapan awam.

Dalam kes pembinaan KIDEX, seorang wakil penduduk Petaling Jaya bernama Mak Khuin Weng menyatakan ketidakpuasannya bahawa kerajaan negeri tidak pernah berunding dengan penduduk setempat terlebih dahulu sebelum mewartakan sebanyak 3,784 lot tanah bagi tujuan pembinaan lebuh raya, tetapi terus mengeluarkan warta rasmi pada Julai tahun 2013 lalu.[2]  Di samping itu, sebanyak 16 pertubuhan yang mewakili 30,000 penduduk Petaling Jaya di sepanjang laluan lebuh raya berkenaan menampil mencabar dakwaan pihak pemaju yang menyatakan bahawa penduduk di kawasan tersebut tidak membantah projek lebuh raya itu pada 25 Jun lalu. Menurut mereka, ahli mereka langsung tidak pernah bertemu dengan mana-mana wakil KIDEX berhubung perkara itu. Hal ini sekali gus mempersoalkan kesahihan “kaji selidik” terhadap 300 responden yang terdiri daripada penduduk Petaling Jaya yang dijalankan oleh syarikat pemaju, di mana hasil kajian menunjukkan bahawa 70% responden terlibat tidak membantah pembinaan projek lebuh raya bertingkat di tengah-tengah bandar yang padat dengan kejiranan lama itu.[3] Dalam kes DASH, SUKE dan EKVE pula, penduduk setempat mendakwa bahawa lebuh raya-lebuh raya tersebut tidak termasuk dalam pelan pembangunan kerajaan tempatan di Kota Damansara, Petaling Jaya dan Cheras, sama ada bagi semasa ini mahupun masa depan. Maka, projek-projek tersebut sebenarnya tidak boleh dilaksanakan tanpa perundingan dengan penduduk setempat terlebih dahulu untuk meminda pelan dan membuka jalan kepada pembinaan lebuh raya tersebut.[4]

Dalam situasi ketidakhadiran atau kekurangan perundingan awam, penganjuran perjumpaan atau mesyuarat yang kurang efektif lebih-lebih lagi menimbulkan kekecewaan dan ketidakpuasan di kalangan penduduk terlibat. Dalam kes KIDEX, misalnya, perjumpaan bersama pemaju KIDEX Sdn Bhd dan Majlis Bandaraya Petaling Jaya (MBPJ) yang diadakan pada 16 Mei lalu hanya dihadiri oleh 500 penduduk daripada seramai 650,000 penduduk yang terkesan, ekoran kelewatan notis pemberitahuan dikeluarkan oleh pihak berkuasa. Malahan, penganjuran perjumpaan tanpa pembentangan dokumen-dokumen berkenaan seperti penilaian kesan trafik (TIA), laporan kesan sosial (SIA) dan persekitaran (EIA) sekali lagi mencetuskan konflik yang lebih kritikal.[5] Bagi sebuah kerajaan negeri yang mencatat sejarah Malaysia sebagai negeri pertama yang meluluskan Enakmen Kebebasan Maklumat (FOI) 2010 sebagai usaha mempertingkatkan penzahiran maklumat bagi kepentingan awam dengan memberikan hak kepada rakyat untuk mengakses maklumat berkaitan pentadbiran negeri, ketidaksanggupan mahupun ketidakmampuan kerajaan negeri Selangor dan MBPJ selaku pihak berkuasa dalam pembangunan projek KIDEX, membentangkan dokumen-dokumen tersebut untuk tatapan awam seakan-akan memberi tamparan kuat di muka sendiri. Apakah kebatasan kerajaan negeri hasil daripada kekangan kuasa kerajaan persekutuan? Rakyat Selangor perlu dimaklumkan secara jelas peranan kerajaan persekutuan dalam hal sedemikian.

 

Peranan kerajaan persekutuan, keperluan tender terbuka dan penganugerahan kontrak berdasarkan merit

Kak Wan,

Kami berpandangan bahawa isu pokok dalam perdebatan berhubung pembinaan Lebuhraya KIDEX, secara spesifiknya, bukan yang lain tetapi adalah hakikat pelaksanaan konsep federalisme yang terlalu memihak kepada pihak kerajaan persekutuan dan kekurangan ketelusan proses perundingan dengan pihak LLM dan KIDEX Sdn Bhd bagi meluluskan pembinaan lebuh raya tersebut secara dasarnya. Walaupun kami faham bahawa capaian dan skop bidang kuasa kerajaan persekutuan sememangnya meluas dan hampir mutlak, khususnya dalam hal melibatkan infrastruktur dan kemudahan awam serta pembangungan secara umum, di mana kerajaan negeri sekadarnya mempunyai peranan memberi nasihat sahaja, tetapi persetujuan awal itu masih dilihat sebagai tindakan membelakangi prinsip demokrasi yang memberi penekanan kepada ketelusan dan mengambil kira pandangan penduduk setempat yang bakal terjejas dengan pelaksanaan pembinaan projek tersebut. Malah, timbulnya keraguan bahawa kontrak itu danugerahkan kepada KIDEX Sdn Bhd bukan berdasarkan merit atau kelayakan tetapi atas sebab pengaruh politik.

Harus diberi perhatian di sini bahawa KIDEX Sdn Bhd yang ditubuhkan semata-matanya bagi mengurus dan mengendali projek pembinaan Lebuhraya KIDEX itu dimiliki oleh Emrail Sdn Bhd (pegangan saham 70%) dan Zabima Construction and Engineering Sdn Bhd (pegangan saham 30%), yang mana dikatakan berkaitan dengan pihak tertentu. Hal ini demikian kerana Peguam UMNO, Datuk Hafarizam Harun, masing-masing disenaraikan sebagai pengarah syarikat Zabima dan pengerusi Emrail. Sementara itu, isteri bekas Ketua Hakim Negara, Tun Zaki Azmi yang dilantik dari 21 Oktober 2008 hingga 9 September 2011, Nik Sazlina Mohd Zain pula dinamakan sebagai pengarah syarikat Emrail. Pemegang saham Emrail termasuklah Loh&Loh (42.86%), Magniplam Sdn Bhd (22.86%), Datuk Mohd Hafarizam Harun (17.14%) dan Noblemax Resources Sdn Bhd (17.14%). Selain itu, bekas Ketua Hakim Tun Zaki Azmi pula memiliki sebanyak 48% pegangan saham Zabima.

Seawal Februari 2012, beberapa ADUN Pakatan Rakyat Perak telahpun meminta agar butiran terperinci perjanjian KIDEX dibentangkan, susulan timbulnya dakwaan bahawa kontrak dianugerahkan kepada kedua-dua syarikat tersebut, atau lebih tepatnya, kepada kedua-dua orang berkepentingan itu kerana mereka “berjasa” dalam krisis politik Perak 2009, di mana UMNO-BN merampas semula kuasa pemerintahan negeri selepas Pakatan Rakyat memenangi negeri tersebut dalam tsunami politik 2008.[6] Namun, sehingga kini pun tidak kedengaran atau kelihatan pembentangan perjanjian konsensi KIDEX, biarpun ADUN Pakatan Rakyat Selangor, termasuk ADUN Yeo Bee Yin (Damansara Utama), Rajiv Rishyakaran (Bukit Gasing), Ng Sze Han (Kinrara) dan Lau Weng San (Kampung Tuanku) telah mengeluarkan kenyataan bergabung untuk menyaran Kerajaan Persekutuan berbuat demikian.

Sedangkan kami memahami bahawa kuasa spesifik kerajaan negeri untuk menghalang penganugerahan konsensi lumayan kepada pihak berkepentingan seperti kroni adalah terbatas, terutama bagi hal-ehwal di bawah bidang kuasa kerajaan persekutuan seperti dalam isu pembinaan lebuh raya berkontroversi tersebut, namun sebagai kerajaan negeri yang diberi mandat oleh rakyat Selangor, kerajaan negeri Selangor sepatutnya cuba sedaya upaya untuk mempertahankan kepentingan rakyat Selangor dengan menolak ‘cadangan’ atau ‘permohonan’ kerajaan persekutuan yang secara unilateral mendakwa mendatangkan manfaat kepada pembangunan negeri tanpa melalui proses konsultasi yang telus.

 

Keperluan pakej pembangunan pengangkutan awam serentak dengan pembinaan lebuh raya

Kak Wan,

Kami tidak menafikan keperluan pembinaan lebuh raya sebagai alternatif meredakan masalah kesesakan lalu lintas, tetapi harus ditegaskan di sini bahawa projek-projek besar tersebut seharusnya diletak atas premis pembangunan sistem pengangkutan awam yang dijalankan serentak. Sekurang-kurangnya, lebih inisiatif patut diambil bagi memaksimumkan penggunaan sistem pengangkutan awam yang sedia ada agar ia dapat dimanfaatkan sepenuhnya dalam usaha meringankan kesesakan jalan raya. Pembinaan lebuh raya sahaja sesungguhnya bukan jalan penyelesaian kepada masalah kesesakan memandangkan penduduk di Lembah Klang masih terpaksa bersesak biarpun jaringan lebuh raya bertol banyak dibina.

Seperti umum yang sedia dimaklumkan, sedangkan sebanyak 23 lebuh raya telahpun dibina setakat ini, penduduk di kawasan bandar tersebut masih terbelenggu dengan masalah kesesakan yang tidak nampak kesudahannya, khususnya pada waktu puncak. Apabila aliran trafik di suatu tempat kelihatan berkurangan dengan pembinaan lebuh raya baru, namun lebuh raya yang baru-baru dibina itu berkemungkinan bakal menyebabkan peningkatan aliran trakfik di jalan lain pula. Menurut ADUN Bukit Gasing yang sebelum ini mempertikaikan kenyataan Menteri Kerja Raya, Datuk Fadillah Yusof bahawa pembinaan KIDEX mampu menyuraikan masalah kesesakan di Petaling Jaya, cadangan pembinaan KIDEX akan menyebabkan Jalan Sultan di tengah-tengah Petaling Jaya mengalami peningkatan aliran trafik sebanyak 58 peratus, walaupun ia dikatakan dapat mengurangkan aliran trafik Lebuhraya Damansara-Puchong (LDP).[7] Aliran trafik di satu lagi jalan utama, iaitu Jalan Barat, yang merupakan akses antara bandar dan Lebuhraya Persekutuan turut akan bertambah sebanyak 35 peratus. Apakah ini seakan-akan suatu lingkaran setan yang tidak berhabis-habisan?

Terbaru ini pada 6 Ogos, kumpulan SNTK (Say No To Kidex) telah mengemukakan kenyataan media bagi menyeru pihak KIDEX dan perunding profesionalnya untuk memastikan segala fakta benar berkenaan aliran trafik di Lebuhraya KIDEX didedahkan kepada masyarakat umum, terutamanya mengenai angka pengurangan trafik yang barangkali didakwa oleh pihak KIDEX biarpun sebelum penilaian kesan trafik (TIA) dikemukakan kepada MBPJ dan Kerajaan Negeri, sebagai maklum balas kepada liputan “Expert’s claim traffic flow within the Kidex corridor will improve” yang dipaparkan di The Star Metro pada 2 Ogos baru-baru ini. Pada hakikatnya, dalam laporan TIA yang disediakan oleh pihak KIDEX kepada Kerajaan Negeri Selangor, yang mana diumumkan dalam sidang media anjuran ADUN DAP Selangor pada 11 Jun 2014 lalu, jelas ditunjukkan bahawa KIDEX dijangka mengurangkan kesesakan lalu lintas hanya 5.48% serta merta apabila projek tersebut disiapkan pada tahun 2018, manakala keberkesanannya dalam menyuraikan kesesakan akan menurun ke paras 3.05% apabila menjelang 2028.[8] Angka-angka tersebut, biarpun dipertikaikan kesahihan dan kebolehpercayaannya memandangkan laporan TIA itu disediakan oleh pihak KIDEX yang berkepentingan, tetap cukup membongkarkan kelemahan pembinaan lebuh raya baru sebagai satu-satunya penyelesaian utama kepada masalah kesesakan lalu lintas dalam jangka panjang.tanpa dberikan keutamaan kepada pembangunan pengangkutan awam secara serious. Dalam hal ini, kerajaan negeri haruslah mengutarakan kelemahan pemikiran penyelesaian yang tidak menyeluruh kepada kerajaan persekutuan, kerana kerajaan persekutuanlah yang perlu dan mampu memainkan peranan besar dalam hal in.

Selain KIDEX, Lebuhraya DASH, SUKE dan EKVE pula belum lagi menyediakan laporan awam berhubung kaedah yang digunakan bagi mengurangkan kesesakan. Bagaimanakah pihak berkuasa dan pemaju dapat menyakinkan orang ramai dengan rasional pembinaan lebuh raya-lebuh raya yang berkos tinggi-tinggi belaka tersebut tanpa pembentangan pelan dan laporan berkaitan? Mengapakah kerajaan negeri membiarkan sahaja pihak dan agensi kerajaan persekutuan yang mendiam diri?

 

Jajaran laluan perlu dilukis atas pertimbangan kemudahan

Salah satu aspek yang sering diabaikan dalam perbincangan dan penelitian masyarakat umum tetapi merupakan faktor tarikan yang mendasari projek pembinaan mana-mana lebuh raya adalah kesan ekonomi susulannya. Sesungguhnya, perancangan jajaran berkait rapat dengan pembangunan aktiviti komersil di sesuatu kawasan. Kedudukan jajaran lazimnya dikatakan sebagai pemangkin kepada pertumbuhan ekonomi yang merancakkan pembangunan kawasan sekitar. Kami tidak mempertikaikan pertimbangan kepentingan ekonomi dalam perancangan jajaran laluan. Namun, ia tidak patut dijadikan alasan untuk mengatasi kepentingan awam dan kemudahan rakyat. Apa yang lebih dikhuathiri adalah jajaran laluan yang digaris oleh pihak berkepentingan lebih mengutamakan peluang kepada kroni-kroni untuk mengaut keuntungan melalui pembangunan kawasan sekitar laluan lebuh raya. Padahal, konflik kepentingan sedemikian, yang sama ada secara langsung atau tidak langsung menggugatkan kepentingan awam harus dielakkan dan dicegah. Tambahan pula, hubungan rumit lagi kompleks dalam kalangan pihak-pihak berkepentingan adalah amat sukar diperjelaskan dan lazimnya tersembunyi di bawah meja, maka tiada apa-apa tindakan undang-undang dapat diambil bagi menegakkan keadilan dari segi distribusi. Oleh demikian, kami mencadangkan bahawa pihak yang professional lagi bebas dan terkecuali daripada pengaruh politik dan kepentingan komersil wajar dilantik, bukannya diserahkan begitu sahaja kepada syarikat pemaju yang dianugerahkan kontrak pembinaan lebuh raya atau mana-mana syarikat penasihat yang dilantik oleh pihak pemaju.

Sebagai rekod, kelulusan pembinaan lebuhraya dan jajaran laluan adalah di bawah kuasa dan tanggungjawab Kerajaan Persekutuan, manakala Kerajaan Negeri sekadarnya berhak memberi nasihat. Kembali ke projek-projek pembinaan lebuh raya kontroversi di Selangor, persoalan yang harus dilontarkan dan diberi jawapan jelas oleh pihak berkuasa ialah: pihak manakah yang melakar jajaran laluan lebuh raya tersebut? Dalam kenyataan bekas MB Selangor sebelum ini berhubung pembinaan KIDEX, di mana beliau menegaskan bahawa syarikat konsesi KIDEX perlu memperhalusi jajaran Lebuhraya KIDEX, termasuk laluan keluar masuk dan pelan lain;[9] ia telah secara tidak langsung menunjukkan bahawa syarikat KIDEX-lah yang bertanggungjawab merancang dan melakar jajaran laluan KIDEX. Sememangnya, konflik kepentingan dalam hal ini sepatutnya diberi penjelasan. Apakah kepentingan orang ramai terpaksa diketepikan malah dikorbankan demi merestui pembangunan lingkaran jalan raya yang lebih bersepadu kononnya, yang belum lagi terjamin keberkesanannya dalam menangani masalah kesesakan lalu lintas?

 

MB, EXCO perlu menjawab kepada DUN

Kak Wan,

Projek pembinaan Lebuhraya KIDEX, sebagai sebahagian daripada pembangunan Rancangan Struktur Negeri (RSN) 2035 yang mana anggaran kosnya mencatat RM2.42 bilion, sepatutnya dibawa ke Dewan Undangan Negeri (DUN) untuk didebat sebelum dimuktamadkan. Khasnya, mengambil kira pandangan beberapa ADUN di kawasan terbabit dalam projek pembinaan lebuh raya yang barangkali menyuarakan ketidakpuasan dan bantahan terhadap pelaksanaan pembinaan projek-projek tersebut, MB dan barisan EXCO perlulah bertanggungjawab secara kolektif kepada DUN dengan menjawab persoalan-persoalan yang dilemparkan oleh ADUN. Sesungguhnya, beginilah fungsi sistem berparlimen pada peringkat negeri yang senantiasa memastikan ketelusan perjalanan pentadbiran sesebuah kerajaan dan akauntabiliti pemimpin bertanggungjawab kepada rakyatnya.

Dari segi politik kepartian pula, mana-mana keputusan MB negeri juga harus sentiasa selaras dengan halatuju pentadbiran gabungan parti politik yang melantiknya. Malahan, bagi sesebuah parti politik gabungan yang dilihat sebagai kerajaan alternatif yang berpeluang menggantikan kerajaan pemerintah dalam pilihan raya umum yang lalu, keputusan bagi meluluskan pembinaan lebuh raya-lebuh raya tersebut yang belum lagi mendapatkan persetujuan daripada kesemua ADUN-ADUN Selangor mahupun pimpinan parti tersebut telah mengikis keyakinan dan kepercayaan rakyat Selangor terhadap pimpinan Pakatan Rakyat. Sesungguhnya, usaha yang lebih giat diperlukan bagi memperbaiki imej Pakatan Rakyat dan membuktikan kesungguhan Pakatan Rakyat untuk merealisasikan sebuah kerajaan yang mengutamakan kepentingan rakyat yang sama sekali berbeza dengan kerajaan UMNO-BN yang telahpun menerajui tampuk pemerintahan kerajaan persekutuan lebih daripada separuh abab.

Justeru, kami berharap agar Kak Wan, apabila diangkat menjadi MB nanti, akan mempertimbangkan semula persetujuan dengan kerajaan persekutuan untuk membina lebuh raya-lebuh raya tersebut sebagai langkah jangkah pendek dalam menangani masalah kesesakan lalu lintas. Sekurang-kurangnya peranan kedua-dua kerajaan persekutuan dan kerajaan negeri harus dijelaskan secara menyeluruh kepada rakyat Selangor, dan pandangan rakyat Selangor diutamakan. Penting sekali, kami juga mendoakan agar kerajaan negeri di bawah pimpinan Kak Wan bakal mencurahkan lebih usaha dalam mempertingkatkan sistem dan infrastruktur pengangkutan awam secara keseluruhan bagi kemudahan semua rakyat Selangor.

Sekian.

 

Yang ikhlas,

Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU)

 

[1] http://www.bharian.com.my/bharian/articles/Selangorkajicadanganpembinaan6lebuhraya-MB/Article/index_html

[2] http://www.sinarharian.com.my/edisi/selangor-kl/penduduk-jumpa-suhakam-bantah-kidex-1.287044

[3] http://www.themalaysianinsider.com/bahasa/article/tiada-penduduk-pj-terlibat-kaji-selidik-kidex-kata-persatuan-penduduk

[4] http://www.themalaysianinsider.com/bahasa/article/siapa-dapat-faedah-pembinaan-6-lebuh-raya-di-selangor

[5] http://bm.selangorku.com/wp-content/uploads/2014/05/SelangorKini-Mei-5.pdf

[6] http://m.themalaymailonline.com/malaysia/article/reveal-kidex-highway-deal-dap-state-reps-tell-putrajaya

[7] http://www.themalaymailonline.com/what-you-think/article/kidex-and-consultants-must-reveal-all-sntk

[8] http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/with-kidex-traffic-to-ease-just-3pc-by-2028-impact-study-says

[9] http://bm.selangorku.com/51095/mb-pemaju-perlu-perhalusi-jajaran-laluan-lebuhraya-kidex-adakan-pendengaran-awam/

Advertisements

Pilihan Raya Kerajaan Tempatan: Jalan Keluar Pasca Keputusan Mahkamah Persekutuan

Tanggal 14 Ogos 2014, Mahkamah Persekutuan telah memutuskan bahawa kerajaan negeri tidak mempunyai kuasa unilateral untuk mengantung peruntukan di bawah Akta Kerajaan Tempatan 1976 supaya pilihan raya bagi memilih ahli Majlis Kerajaan Tempatan dapat dilaksanakan..

Keputusan mahkamah bermakna Pilihan Raya Kerajaan Tempatan hanya dapat dikembalikan jika sekiranya Kerajaan Persekutuan mengubah pendirian dan dasar selama ini yang hanya membenarkan pelantikan ahli Majlis Kerajaan Tempatan.

Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU) telah menganalisis laporan-laporan Ketua Audit Negara tahun 2013 pada peringkat negeri. Analisis KPRU mendapati wujud kelemahan pada peringkat kerajaan tempatan dan ketiadaan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan menyumbang kepada kelemahan berkaitan.

KPRU berpendapat, Kementerian dan pihak berkuasa di bawah Kerajaan Persekutuan harus memandang berat penemuan Ketua Audit Negara berkenaan dengan kelemahan kerajaan tempatan. Sesungguhnya, jalan keluar Pilihan Raya Kerajaan Tempatan pasca keputusan Mahkamah Persekutuan berada pada pihak Kerajaan Persekutuan.

Analisis KPRU menumpu kepada laporan-laporan terkini merangkumi Laporan-Laporan Ketua Audit Negara Bahagian Negeri 2013 (Siri 1) dan Laporan-Laporan Ketua Audit Negara Bahagian Negeri 2013 (Siri 2).

Laporan-Laporan Ketua Audit Negara Bahagian Negeri 2013 (Siri 2) yang dibawa ke Parlimen dalam mesyuarat kedua penggal kedua Parlimen ketiga belas 2014 lalu telah menyentuh secara terperinci terhadap prestasi Majlis Perbandaran dan Majlis Daerah di negeri masing-masing.

Sementara itu, dalam Laporan-Laporan Ketua Audit Negara Bahagian Negeri 2013 (Siri 1) yang diumumkan awal tahun ini, pencapaian kerajaan-kerajaan tempatan turut menjadi salah satu tumpuan pengauditan. Sementara Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri dipertanggungjawabkan untuk merangka dan melaksanakan dasar serta melancarkan pembangunan, kerajaan tempatan pula berperanan memikul kewajipan bagi mentadbir dan mengendalikan urusan yang dikatakan lebih mendekati kehidupan seharian penduduk setempat. Secara umumnya, prestasi kerajaan-kerajaan tempatan yang diauditkan oleh Ketua Audit Negara dikategorikan sebagai memuaskan, dengan berbagai-bagai kelemahan yang masih perlu dipertingkatkan dan ditambahbaikkan. Khususnya, kelemahan dari segi ketepatan masa menyiapkan projek, penyenggaraan dan kadar penggunaan bangunan kerajaan tempatan atau tempat awam yang mengakibatkan pembaziran wang sumbangan pembayar cukai, patutlah diberi perhatian secukupnya.

Jadual: Prestasi Kerajaan Tempatan

Negeri

Jabatan/Agensi

Penemuan Audit

Selangor

(Siri 2)

Majlis Bandaraya Petaling Jaya

Majlis Perbandaran Sepang

Prestasi pengurusan perolehan dari segi pencapaian matlamat adalah baik.

Kedah

(Siri 1)

Majlis Perbandaran Sungai Petani

Majlis Perbandaran Kulim

Pengurusan perolehan secara tender dan sebut harga di MPSPK dan MPKK memuaskan, tetapi pelaksanaan dan pemantauan pengurusan perolehan adalah tidak memuaskan.

Kedah

(Siri 2)

Majlis Bandaraya Alor Setar

Majlis Daerah Yan

Pengurusan pelesenan premis perniagaan di MBAS dan MDY dari segi prestasi kutipan hasil lesen dan peratusan kelulusan permohonan lesen adalah baik.

Johor

(Siri 2)

Majlis Bandar Raya Johor Bahru

Majlis Daerah Simpang Renggam

Tatacara perolehan secara sebut harga serta tender yang dilaksanakan di MBJB dan MDSR adalah memuaskan.

Tetapi pelaksanaan perolehan bangunan; gerai; serta pasar pula tidak digunakan sepenuhnya dan disenggara dengan sempurna.

Majlis Perbandaran Kluang

Majlis Daerah Pontian

Pelaksanaan pengurusan pungutan cukai taksiran adalah memuaskan, tetapi, jumlah tunggakan cukai taksiran didapati semakin meningkat di bawah pengurusan pungutan cukai taksiran di MPK dan MDP.

Perak

(Siri 2)

Majlis Bandaraya Ipoh

Majlis Daerah Kerian

Pengurusan penyenggaraan sistem saliran bandar adalah memuaskan secara keseluruhan, tetapi penyenggaraan dan aspek keselamatan di kolam tadahan adalah kurang memuaskan manakala pembersihan longkang utama adalah tidak memuaskan dan perlu dipertingkatkan.

Majlis Perbandaran Taiping

Pengurusan haiwan dan dokumentasi, kemudahan, keselamatan dan                 pengurusan kewangan di Zoo Taiping adalah kurang memuaskan.

Kelantan

(Siri 1)

Majlis Perbandaran Kota Bharu – Bandar Raya Islam

Majlis Daerah Pasir Puteh

Pengauditan yang mendapati pada umumnya pengurusan tempat letak kereta di MPKB-BRI adalah memuaskan dari aspek kutipan hasil, manakala bagi MDPP adalah kurang memuaskan

Kelantan

(Siri 2)

Majlis Perbandaran Kota Bharu – Bandar Raya Islam

Majlis Daerah Tanah Merah

Pengauditan mendapati secara umumnya pengurusan perolehan adalah memuaskan, dengan beberapa kelemahan tetap dikesan.

Melaka

(Siri 2)

Majlis Perbandaran Hang Tuah Jaya

Majlis Perbandaran Alor Gajah

Pengauditan mendapati secara keseluruhannya pengurusan perolehan di kedua-dua PBT adalah memuaskan, tetapi didapati perolehan tidak dibuat secara tender dan sebut harga, tidak mengikut spesifikasi dan kualiti kerja kurang memuaskan, harga perolehan tidak munasabah dan perolehan dibuat tanpa anggaran bajet, dan kerja dilaksanakan tanpa pesanan tempatan.

Negeri Sembilan

(Siri 1)

Majlis Perbandaran Nilai

Majlis Daerah Rembau

Pengurusan perolehan MPN dan MDR adalah memuaskan di mana 96% perolehan di MPN dan 94% di MDR telah dibuat, dan projek pelaksanaan disiapkan dalam tempoh yang ditetapkan.

Pahang

(Siri 2)

Majlis Perbandaran Temerloh

Majlis Daerah Rompin

Pengurusan perolehan di MPT dan MDR adalah memuaskan, tetapi kelemahan seperti tempoh lanjutan masa yang diluluskan terlalu lama, pengesahan siap kerja lewat dibuat, kelewatan penyerahan Borang Inden Kerja oleh kontraktor, projek siap tetapi masih belum digunakan, dan juga projek yang lewat disiapkan telah dikesan.

Terengganu

(Siri 1)

Pejabat Daerah Setiu

Pejabat   Daerah Kemaman

Prestasi pengurusan projek pembinaan jalan kampung dan jambatan adalah memuaskan kerana prestasi pelaksanaan projek dan kecekapan pengurusan adalah baik serta objektif pembinaan jalan tercapai, kecuali beberapa kelemahan sepert jalan yang siap dibina tidak digunakan, dan lain-lain lagi.

Terengganu (Siri 2)

Pejabat Daerah Kuala Terengganu

Pejabat Daerah Dungun

Pejabat Daerah Besut

Pencapaian pengurusan pembangunan dan penyenggaraan balai raya bagi 3 Daerah adalah baik, tetapi terdapat juga kelemahan seperti balai raya lewat disiapkan tanpa permohonan tempoh lanjutan masa, ganti rugi tertentu dan ditetapkan tidak dikenakan, dan sebagainya.

Majlis Perbandaran Dungun

Majlis Daerah Hulu Terengganu

Pengauditan mendapati secara keseluruhannya pengurusan perolehan adalah baik. Sungguhpun begitu didapati kes-kes di mana terdapat kelemahan dalam pengurusan perolehan, perolehan yang dibuat tidak mencapai matlamat dan perolehan tidak mematuhi peraturan/syarat kontrak yang ditetapkan

Perlis

(Siri 2)

Majlis Perbandaran Kangar

Pengauditan mendapati pada amnya, pengurusan perolehan oleh Majlis Perbandaran Kangar adalah memuaskan. Namun, kelemahan seperti kerja tidak berkualiti/tidak mengikut spesifikasi, bangunan/premis tidak digunakan/tidak digunakan secara optimum serta tidak disenggara, dan kerja/bekalan telah dipecah kecil bagi mengelak perolehan secara sebut harga serta harga kurang munasabah.

Pulau Pinang

(Siri 1)

Majlis Perbandaran Pulau Pinang

Pengurusan sisa pepejal adalah memuaskan dari segi pemantauan terhadap kerja-kerja pungutan. Walau bagaimanpun, beberapa kelemahan seperti pencemaran daripada tumpahan air kurasan di atas jalan raya yang tidak dibersihkan, kekurangan lori kompaktor Majlis, kelewatan pengurusan aduan berkenaan dan sebagainya telah dikesan.

Pulau Pinang

(Siri 2)

Majlis Perbandaran Seberang Perai

Tahap pengurusan perolehan Majlis adalah memuaskan dari segi proses pengiklanan, penawaran kerja dan jawatankuasa yang dilantik.

Bagaimanapun terdapat beberapa kelemahan yang perlu dibuat penambahbaikan. Antaranya, dokumen kontrak lewat ditandatangani, bayaran kemajuan dibuat sebelum perjanjian kontrak ditandatangani, projek tidak disiapkan mengikut tempoh, bekalan lewat dibekalkan dan kerja-kerja dibuat tidak mengikut syarat dan kualiti yang ditetapkan.

Sabah

(Siri 1)

Dewan Bandaraya Kota Kinabalu

Majlis Daerah Penampang

Pelaksanaan kerja dan perkhidmatan DBKK dan MDP dari segi kualiti kerja, pematuhan spesifikasi dan tempoh pelaksanaan adalah baik dan tindakan susulan telah diambil selepas teguran Audit.

Sarawak

(Siri 2)

Majlis Perbandaran Padawan

Majlis Perbandaran Sibu

Majlis Daerah Samarahan

Majlis Daerah Serian

Majlis Daerah Maradong dan Julau

Majlis Daerah Saratok

Majlis Daerah Luar Bandar Sibu

Pengurusan perolehan di MP/MD tersebut adalah memuaskan dari segi perancangan, pemantauan, prestasi perbelanjaan dan pengurusan peruntukan.

Walau bagaimanapun, terdapat kes di mana: Perancangan perolehan kurang memuaskan di MP Padawan. Projek siap tidak digunakan di MP Padawan dan MD Samarahan. Peruntukan tidak diguna bagi maksud asal di MD Serian. Pengurusan tong sampah tidak teratur di MD Serian, MD Saratok dan MD Samarahan. Perolehan tidak selaras dengan peraturan kewangan di MP Sibu serta MD Maradong dan Julau.

Sesungguhnya, masalah-masalah tersebut telahpun menyerlahkan kekurangan kemampuan Majlis Perbandaran atau Majlis Daerah di bawah pimpinan struktur operasi Majlis Kerajaan Tempatan tanpa Pilihan Raya Kerajaan Tempatan.

Tibanya masa adakan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan

Pada pendapat KPRU, Majlis Perbandaran atau Majlis Daerah, mahupun Pihak Berkuasa Tempatan perlu menjalani pembaharuan agar prestasi mereka dapat dipertingkatkan secara ketara. Pembaharuan ini dapat direalisasikan melalui pemulihan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan. Hanya melalui Pilihan Raya Kerajaan Tempatan yang memberikan peluang kepada rakyat setempat untuk memilih wakil yang berkhidmat di peringkat tempatan, sama ada di kawasan Bandar atau daerah masing-masing, maka pemegang-pemegang jawatan dalam kerajaan tempatan dikehendaki bertanggungjawab secara langsung kepada para pengundi. Penting sekali, ahli-ahli majlis yang kurang berkeupayaan atau lemah dari segi prestasi akan disingkir dalam pilihan raya manakala mereka yang benar-benar berkaliber akan terpilih untuk berkhidmat kepada penduduk setempat.

Sejak berlakunya tsunami politik 2008 yang menyebabkan peralihan kuasa pemerintahan beberapa negeri ke tangan Pakatan Rakyat, kerajaan-kerajaan negeri tersebut pun berusaha memulihkan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan. Di Selangor, Kerajaan Pakatan Rakyat bercadang menggubal rang undang-undang berhubung pemilihan Ahli Majlis Pihak Berkuasa Tempatan.

Di Pulau Pinang pula, Ketua Menteri Pulau Pinang pada kenyataan media bertarikh 18 Januari 2012 menyatakan bahawa, Kerajaan Negeri Pulau Pinang mengarahkan Penasihat Undang-undang Negeri untuk mengeluarkan pemberitahuan warta yang mengecualikan pihak-pihak berkuasa tempatan Pulau Pinang daripada Seksyen 15 Akta Kerajaan Tempatan 1976 sebagai langkah awal sebelum memohon pengisytiharan Mahkamah Persekutuan untuk memaksa Suruhanjaya Pilihan Raya (SPR) mengadakan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan.

Sebelum itu, pada 11 Ogos 2009, Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang telah meluluskan resolusi menyeru pihak Kerajaan Persekutuan untuk memulihkan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan, dan Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan turut dimaklumkan pada 24 Ogos 2009 berkenaan resolusi tersebut dan diminta agar perkara itu dibentang dn dibincangkan dalam mesyuarat ke-62 Majlis Kebangsaan bagi Kerajaan Tempatan (NCLG). Namun demikian, kementerian berkenaan tidak memasukkan topik itu dalam agenda perbincangan. Pihak SPR pula menolak permintaan untuk mengadakan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan bagi Majlis Perbandaran Seberang Perai dan Majlis Perbandaran Pulau Pinang, biarpun pemulihan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan sesungguhnya berada dalam bidang kuasa Negeri mengikut Akta Pilihan Raya Kerajaan Tempatan 1960 yang telah disemak semula pada tahun 1991.

Kini keputusan Mahkamah Persekutuan telah menolak tindakan unilateral kerajaan negeri dan jalan keluar berada pada kementerian dan pihak berkuasa di bawah Kerajaan Persekutuan.

Di Perak, Ahli Dewan Undangan Negeri Teja dan Simpang Pulai Parti Keadilan Rakyat turut mengadakan pemilihan ketua kampung baru Cina melalui pengundian penduduk kampung di beberapa kawasan, termasuklah Kampung Baru Cina Simpang Pulai, Gunung Rapat, Lawan Kuda, Ampang Baru dan Kopisan  Bahru, sejak tahun 2008. Sukacitanya, ketua-ketua kampung berjaya dipilih melalui undian penduduk kampung dan kemudiannya berkhidmat di kampung baru masing-masing. Pemilihan Ketua Kampung tersebut sememangnya suatu kajian perintis bagi mengenalpasti masalah teknikal dan juga kebolehlaksanaan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan.

 

Pilihan Raya Kerajaan Tempatan bukan perkara baru di Malaysia

Sesungguhnya, British telahpun memperkenalkan Ordinan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan 1950 yang memperuntukkan kuasa kepada majlis kerajaan tempatan untuk mengadakan pilihan raya. Sebelum Malaya mencapai kemerdekaan di antara tahun 1951 hingga 1965, Negara ini telah mengamalkan sistem demokrasi tempatan di mana ahli-ahli majlis dipilih oleh penghuni tempatan. Walau bagaimanapun, Kerajaan Persekutuan telah memansuhkan Majlis Perbandaran Kuala Lumpur yang dipilih pada tahun 1961, dan kemudiannya mengeluarkan Peraturan Kecemasan yang menggantungkan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan di seluruh negeri-negeri di Malaysia, atas alasan Konfrontasi dengan Indonesia pada tahun 1965.

Perdana Menteri pada ketika itu iaitu Tunku Abdul Rahman, telah berjanji kepada Dewan Rakyat bahawa Pilihan Raya Kerajaan Tempatan akan dipulihkan selepas tamatnya Konfrontasi. Namun, Pilihan Raya Kerajaan Tempatan tidak dipulihkan seperti yang dijanjikan oleh Kerajaan Perikatan pada masa itu biarpun konfrontasi dengan Indonesia telah berakhir. Pada tahun 1968, Suruhanjaya DiRaja untuk Kerajaan Tempatan yang diketuai oleh Senator Athi Nahappan telah mencadangkan pemulihan Pilihan Raya Kerajaan Tempatan, tetapi cadangan tersebut ditolak oleh Kerajaan Persekutuan. Pada akhir tahun 2011, kedua-dua Dewan Rakyat dan Dewan Negara meluluskan resolusi untuk membatalkan Perisytiharan-perisytiharan Darurat di Malaysia, tetapi Pilihan Raya Kerajaan Tempatan tetap tidak dipulihkan.[1]

[1] http://blog2-dap.blogspot.com/2012/01/lim-guan-eng_18.html

Pertahan kedudukan PAS dalam PAKATAN

Perkembangan krisis Selangor menunjukkan bahawa implikasi krisisi ini menjangkaui sempadan negeri Selangor dan bakal mempengaruhi perkembangan sidang dewan pada sesi Parlimen akan datang.

Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU) menyeru pemimpin ketiga-tiga parti dalam Pakatan Rakyat (PAKATAN), iaitu PAS, DAP dan Parti Keadilan Rakyat (KEADILAN) agar bersama-sama mempertahankan kedudukan PAS dalam PAKATAN.

KPRU memahami prinsip di sebalik operasi parti politik di mana pihak yang tidak menjadi ahli kepada mana-mana parti politik tidak harus mencampuri hal ehwal parti politik tersebut.

Sebagai sebuah badan pemikir yang ditubuhkan sejurus selepas Pilihan Raya Umum Ke-12 (PRU-12) pada 8 Mac 2008, KPRU sekadar memainkan peranannya dalam mengamati, menganalisis dan menyampaikan pandangan umum buat para pemimpin PAKATAN, bahawa perkembangan keputusan PRU-12 pada 2008 dan PRU-13 pada 2013 berlandaskan mandat rakyat yang mahukan PAKATAN bergerak sepakat bagi merealisasikan impian sistem gabungan dua parti, bukan sahaja pada peringkat negeri, tetapi juga pada peringkat persekutuan.

Jika sekiranya PAS meninggalkan PAKATAN, hal ini bukan sahaja bermaksud krisis Selangor akan berlangsung secara berpanjangan, tetapi juga pada peringkat sidang Parlimen di mana, apabila usul persempadanan semula yang melibatkan peningkatan kerusi dan memerlukan sokongan dua pertiga dalam dewan dibentangkan nanti oleh pihak Kerajaan Persekutuan UMNO-Barisan Nasional (BN), pihak UMNO-BN akan berjaya dalam strategi dan agendanya.

Sementara itu, mandat rakyat 52% yang mahukan pembentukan sistem gabungan dua parti pada peringkat persekutuan akan terlesap begitu sahaja.

Jika sekiranya senario ini menjadi realiti, maka semangat zaman ini yang dikongsi bersama rakyat terbanyak akan turut melesap ekoran tindakan PAS meninggalkan PAKATAN.

PAS merupakan sebuah parti politik yang menampilkan pemimpin-pemimpin yang memahami peredaran zaman, justeru prinsip “PAS for ALL” atau “PAS untuk Semua” berjaya meraih sokongan rakyat pelbagai lapisan tanpa mengira latar belakang kaum, agama dan negeri.

KPRU memohon pertimbangan semangat zaman yang mahukan pertukaran rejim pemerintah serta pembentukan sistem gabungan dua parti pada peringkat persekutuan diambil kira dan dipertahankan secara tegas oleh para pemimpin PAKATAN dalam konsep setiakawan PAKATAN hari ini.