Pasca Bersih 4, siapa undurkan Najib secara sah?

Pasca Bersih 4, siapa undurkan Najib secara sah?

BERSIH 4 yang selama dua hari dan satu malam itu telahpun tamat secara aman. Ramai orang pasti akan bertanya: selepas beberapa ratus ribu orang turun ke jalanraya, dan buat pertama kali beberapa ribu orang tidur di tepi jalanraya, adakan Perdana Menteri Datuk Seri Najib Razak yang didakwa terlibat dalam kes 1MDB dan AS$700 juta akan berundur?

Secara amnya, konvensi dan prinsip demokrasi berparlimen menyatakan seseorang Perdana Menteri yang berdepan dengan krisis ketidakpercayaan akan berundur. Namun persoalannya ialah, bagaimana beliau akan berundur, dan bila beliau akan berundur. Soalan yang lebih specifik ialah: Siapa yang bakal membawa kepada pengunduran secara sah seorang Perdana Menteri yang berdepan dengan krisis?

Pertamanya, adalah Perdana Menteri sendiri membawa kepada pengunduran diri. Terdapat dua keadaan yang berbeza – Perdana Menteri yang menghormati semangat demokrasi berparlimen, apabila berdepan dengan krisis ketidakpercayaan, akan mengambil inisiatif untuk menghadap Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong dan meletak jawatan.

Seorang Perdana Menteri yang berdepan dengan krisis ketidakpercayaan ekoran dakwaan skandal akan menetapkan syarat peletakan jawatan dan sekiranya syarat-syarat yang berkenaan dipersetujui, maka Perdana Menteri akan berundur pada masa yang sama berjaya mempertahankan diri, memastikan rejim UMNO diteruskan. Sistem pemerintahan bersifat autoritarian akan berterusan.

Sebaliknya, Perdana Menteri yang mengetepikan semangat demokrasi berparlimen, akan beralih daripada sistem pemerintahan bersifat “autoritarian ala-parti” kepada “autoritarian ala-diktator”. Diktator bukan sahaja akan melakukan tangkapan secara besar-besaran, pada masa yang sama juga menggunakan cara yang lembut dan kasar. “Kawat berduri” diktator akan dibentuk untuk mempertahankan kelangsungan kuasa.

Ini telah dilakukan pada zaman Mahathir, dan mampu bertahan selama beberapa penggal pilihan raya. Itu adalah zaman di mana sumbangan petroleum mencecah setinggi 30 peratus hingga 40 peratus daripada jumlah pendapatan pemerintah pusat, predatory regime sedang terbentuk, dan pemerahan sumber negara mencorakkan landskap hegemoni di Malaysia. Paradigma pembangunan ekonomi mengatasi semuanya, penindasan terhadap oposisi dan mereka yang berani membantah dan memberontak dilihat sebagai kezaliman yang wajar. Masyarakat lazimnya memilih untuk bersekongkol dengan hegemoni yang dibentuk pada ketika itu.
.
Zaman kini berbeza dengan zaman Mahathir
Zaman kini berbeza dengan zaman Mahathir. Jikalau ini dilakukan pada zaman Najib dalam konteks oposisi bersatu, rasanya rejim Najib hanya mampu bertahan sehingga pilihan raya yang akan datang. Landskap hari ini adalah, sumbangan petroleum kepada pendapatan pemerintah pusat sedang menurun menghala ke arah paras 20 hingga 25 peratus, Internet dan media sosial membolehkan pelbagai maklumat disebarkan dengan pantas, harga sumber semulajadi seperti minyak mentah berada pada paras rendah yang baru, nilai Ringgit menyusut, pasaran saham dan pasaran bon penuh dengan ketidaktentuan, predatory regime kini berdepan dengan konflik, perpecahan, dan penyusunan semula secara dialektik dalam konteks sumber yang terhad dan pemerahan yang tidak terhad.

Hari ini, tuntutan demokrasi serta perubahan politik dan pembangunan ekonomi adalah seiring, masyarakat lazimnya enggan memberikan legitimasi kepada rejim pemerintah untuk melakukan penindasan dan kezaliman secara sah.

Keduanya, kerjasama politik membawa kepada pengunduran seorang Perdana Menteri. Setelah Najib merombak semula kabinet pada 28 Julai 2015, ramai yang menganggap serangan kumpulan Mahathir sudah kehilangan momentum. Saya berpendapat masih awal untuk membuat rumusan. Dalam keadaan politik dan ekonomi kini, serangan kumpulan Mahathir tidak akan berhenti begitu sahaja. Malahan, interaksi antara setiap kumpulan politik akan membawa kepada pelbagai kerjasama dan ketidaktentuan dalam suasana politik yang dinamik ini.

Selepas Dato’ Seri Anwar Ibrahim dipenjarakan, dan Pakatan Rakyat dikuburkan, terdapat perubahan strategi dan taktikal dalam kalangan kedua-dua pihak pemerintah dan pihak oposisi. Anwar di penjara, Najib berdepan dengan krisis ketidakpercayaan, Parti Amanah Negara (AMANAH) masih dalam peringkat awalan penubuhannya, kepimpinanan Melayu berdepan dengan perubahan dinamik dan kedinamikannya masih perlu diperhatikan.

Ketiga, ahli parlimen backbencher membawa kepada pengunduran seorang Perdana Menteri. Perkembangan pasca rombakan kabinet buat julung kali oleh seorang Perdana Menteri yang berdepan dengan dakwaan skandal, bukan saja menyaksikan kewibawaan fungsi institusi awam dirosakkan, malah semangat demokrasi berparlimen juga diketepikan.

Pihak tertentu telah menggunakan hujah kebertanggungjawaban kolektif (collective responsibility), untuk mempertahankan tindakan Perdana Menteri menyusun semula kabinet. Hujah ini sah tetapi hanya menonjolkan salah satu daripada ketiga-tiga konotasi prinsip kebertanggungjawaban kolektif. Dua hujah yang lain itu, bukan saja dielakkan, malah dalam kes 1MDB dan AS$700 juta, prinsip kebertanggungjawaban kolektif dalam konteks demokrasi berparlimen secara keseluruhan diketepikan dan digantikan dengan satu-satunya hujah bahawa seorang Perdana Menteri berkuasa merombak kabinetnya tanpa membincangkan soal legitimasi.

Tiga konotasi prinsip kebertanggungjawaban kolektif
Dalam semangat demokrasi berparlimen, konsep kebertanggungjawaban kolektif dalam keseluruhannya mempunyai tiga konotasi. Konotasi pertama adalah bahawa rakyat memilih ahli parlimen melalui pilihan raya umum. Parti atau gabungan parti yang mempunyai bilangan kerusi majoriti dalam Parlimen menjadi parti pemerintah, Perdana Menteri lahir daripada parti yang mempunyai bilangan kerusi majoriti dalam konteks Perlembagaan Persekutuan. Selepas itu Perdana Menteri melantik anggota-anggota kabinet.

Seringkali, apa yang diabaikan adalah hukum bahawa Perdana Menteri dan kabinetnya lahir daripada majoriti kerusi di Parlimen. Kerana itu, selain merujuk kepada kuasa seorang Perdana Menteri melantik dan merombak kabinet, di mana anggota kabinet harus menjalankan tanggungjawab bersama, melaksanakan keputusan pihak kerajaan, konotasi kedua prinsip kebertanggungjawaban kolektif juga merujuk kepada kuasa kolektif dipunyai semua ahli parlimen backbencher pihak pemerintah dan semua ahli parlimen oposisi serta “ahli parlimen bebas’.

Sepertimana Perdana Menteri dan kabinetnya mewakili kuasa legislatif secara kolektif, semua ahli parlimen backbencher pihak pemerintah dan semua ahli parlimen oposisi serta “ahli parlimen bebas” mewakili kuasa perundangan secara kolektif.

Kerana itu, pemakaian istilah “Kelab Penyokong Barisan Nasional (BNBBC)” tidak begitu tepat dalam konteks demokrasi berparlimen. Ahli parlimen pihak pemerintah yang tidak berada dalam kabinet merupakan sebahagian daripada kuasa perundangan dan sewajarnya melaksanakan kuasa dan kewajiban mereka sebagai ahli parlimen backbencher parlimen Malaysia, bukan sekadar ahli parlimen penyokong BN.

Konotasi ketiga berkait rapat dengan kuasa rakyat dalam konteks legitimasi sistem pemerintahan. Malaysia mengamalkan sistem berkabinet di mana kedua-dua kuasa legislatif dan perundangan lahir daripada legitimasi yang mendapat pengiktirafan kolektif rakyat. Legitimasi yang diiktiraf rakyat bermula dengan proses pilihan raya umum yang bersih dan adil. Proses perundangan yang bebas merupakan sebahagian daripada proses pembentukan legitimasi tersebut. Legitimasi itu boleh ditarik balik apabila krisis ketidakpercayaan melanda kuasa legislatif.

Apabila beberapa ratus ribu rakyat turun ke jalanraya membuat tuntutan terhadap seorang Perdana Menteri yang didakwa terlibat dengan skandal, hal ini bermaksud Najib dan kabinetnya berdepan dengan krisis ketidakpercayaan. Dalam konteks sedemikian, seorang Perdana Menteri yang menghormati semangat demokrasi berparlimen akan mengemukakan undi kepercayaan terhadap dirinya di Parlimen. Jika undi tersebut berjaya dipertahankan, Perdana Menteri dapat meneruskan pentadbirannya atas kepercayaan yang diberikan oleh semua ahli parlimen yang tidak menganggotai kabinet. Jika tidak, Perdana Menteri dan kabinetnya harus meletak jawatan.

Ataupun, ahli parlimen backbencher BN yang menghormati semangat demokrasi berparlimen akan mengemukakan undi tidak percaya terhadap Perdana Menteri di Parlimen. Harus diingatkan di sini bahawa dalam konteks di mana krisis ketidakpercayaan melanda pihak pemerintah, ahli parlimen backbencher harus melaksanakan kewajibannya yang mewakili kuasa kolektif perundangan, bukan kuasa kolektif legislatif.

Semua ahli parlimen BN yang berada dalam kabinet melambangkan kuasa eksekutif, namun semua ahli parlimen backbencher BN yang berada di luar kabinet tidak patut merendahkan diri sebagai “Kelab Penyokong Barisan Nasional”.

Dalam kelima-lima tuntutan Himpunan BERSIH 4, salah satu daripadanya ialah “kukuhkan demokrasi parlimen”. Tindakan ahli parlimen backbencher akan menjawab persoalan sama ada prinsip kebertanggunbjawaban kolektif dalam keseluruhannya diangkat dalam konteks semangat demokrasi berparlimen pada sidang parlimen yang akan datang.

Akhir kata, dalam kita membincangkan proses pengunduran seorang Perdana Menteri secara sah, para ahli parlimen bacbenchers atau yang tidak menganggotai kabinet harus melaksanakan tanggungjawab bersama mereka terhadap Parlimen dan bukannya kabinet, di bawah semangat demokrasi berparlimen.

Hal ini bermaksud, apabila berdepan dengan krisis besar sepertimana yang berlaku hari ini, para ahli parlimen backbenchers BN haruslah mengetepikan buat seketika, kesetiaan diri terhadap Perdana Menteri, kabinet, serta parti mereka, supaya secara kolektif, mereka dapat mengekalkan asas kesahihan sistem demokrasi berparlimen. Ini ertinya legitimasi. Inilah juga common sense yang harus kita memperingatkan Ahli Parlimen kawasan masing-masing dengan tegas.

Dikeluarkan oleh.
Ooi Heng
Pengarah eksekutif
Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU)
7 September 2015

Advertisements

Mengapa Bersih 4 dan di mana martabat Parlimen Malaysia?

Mengapa Bersih 4 dan di mana martabat Parlimen Malaysia?

Setelah rombakan kabinet yang penuh kontroversi dilakukan oleh Perdana Menteri Datuk Seri Najib Tun Razak pada 28 Julai 2015, salah satu hujah utama yang dilontarkan untuk mempertahankan tindakan drastik ini adalah bahawa tindakan seeumpama mematuhi prinsip kebertanggungjawaban kolektif (collective responsibility).

Hujah ini sah. Tiada pertikaian. Prinsip kebertanggungjawaban kolektif mendasari sistem parlimen berdemokrasi yang dipraktiskan oleh sistem perundangan di Malaysia. Malahan, perlembagaan persekutuan juga memaktubkan betapa pentingnya prinsip ini dihayati oleh cabang-cabang kuasa merangkumi kabinet dan parlimen Malaysia.

Apa yang menjadi pertikaian adalah, prinsip kebertanggungjawaban kolektif mempunyai tiga komponen yang mencorakkan makna sebenar pengoperasian kabinet dan parlimen. Sedangkan hujah yang dipropagandakan sebagai hujah arus perdana selama ini hanyalah menyentuh satu komponen dan mengetepikan dua komponen yang lain.

Tiga komponen yang dimaksudkan di sini ialah:
Pertama, berlainan dengan sistem presidential di mana warganegaranya memilih kedua-dua ahli kongres dan Presiden, dalam sistem kabinet yang dipraktis di Malaysia, rakyat memilih ahli Parlimen.

Selepas itu, parti atau gabungan parti yang memegang majoriti kerusi di parlimen membentuk kabinet. Perdana Menteri lahir daripada parti atau gabungan parti yang memegang majoriti kerusi dan melantik anggota kabinetnya.

Kedua, setelah dibentuk kabinet, ahli parlimen yang merupakan anggota kabinet dibezakan daripada ahli parlimen yang lain. Hal ini kerana anggota kabinet secara kolektifnya mewakili cabang eksekutif sedangkan ahli parlimen yang lain, secara kolektifnya, mewakili cabang perundangan.

Maka, dalam perbincangan prinsip kebertanggungjawaban kolektif, harus diingatkan bahawa Perdana Menteri diberi kuasa membentuk kabinetnya, dan kemudian, kabinet ini harus bertanggungjawab secara kolektif kepada parlimen.

Hal ini juga bermaksud, semua ahli parlimen, merangkumi ahli parlimen pihak pemerintah, pihak “bebas” dan pihak oposisi, mewakili parlimen dan harus berdepan dengan kabinet secara kolektif juga.

Jangan kerana Malaysia belum pernah mengalami pertukaran parti atau gabungan parti pemerintah di peringkat persekutuan, ahli parlimen backbencher terlalu asyik melihat diri sebagai sebahagian daripada parti atau gabungan parti pemerintah sehingga mengetepikan peranan sebenar ahli parlimen backbencher.

Ketiga, prinsip kebertanggungjawab kolektif cuba mengingatkan anggota kabinet bahawa kuasa mereka diamanahkan oleh rakyat dan pada masa yang sama, proses demokrasi yang menyaksikan kabinet lahir daripada parlimen melalui pilihan raya bermakna, legitimasi pengoperasian kabinet bergantung kepada sejauh mana kabinet mempraktiskan prinsip ini dalam keseluruhannya, khususnya apabila seorang Perdana Menteri dilanda kontroversi.

Hal ini bermaksud, daripada kuasa Perdana Menteri melantik anggota kabinet, kepada kuasa parlimen menyemak kuasa kabinet, dan kuasa rakyat menuntut letigimasi kabinet dan parlimen dipertahankan melalui perhimpunan jalanan secara aman, ketiga-tiga kuasa tersebut memenuhi semangat sistem demokrasi berparlimen yang dipraktiskan di Malaysia.

Hal ini juga bermaksud, Bersih 4 yang akan diadakan pada 29 dan 30 Ogos 2015, menonjolkan gerakan rakyat mempraktiskan dan melengkapkan prinsip kebertanggungjawaban kolektif dalam konteks demokrasi berparlimen.

Kes 1MDB dan RM2.6 bilion telah memalukan Malaysia di persada antarabangsa. Rakyat Malaysia berada di seluruh pelosok dunia. Pada ketika kabinet berdepan dengan krisis legitimasinya, kebangkitan rakyat yang cintakan Malaysia dapat mengembalikan maruah Malaysia dan mengangkat martabat parlimen, sekali gus menyelesaikan krisis legitimasi dalam konteks dan proses demokrasi berparlimen.

Saudara saudari ahli parlimen backbencher, mari kita bersama-sama bertemu di perhimpunan Bersih 4.

Dikeluarkan oleh.
Ooi Heng
Pengarah eksekutif
Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU)
21 Ogos 2015

KPRU pertikai kenyataan Nur Jazlan: Tak perlu tangguh mesyuarat PAC mengenai 1MDB

KPRU pertikai kenyataan Nur Jazlan:
Tak perlu tangguh mesyuarat PAC mengenai 1MDB

Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU) hari ini mempertikaikan pengumuman Pengerusi Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) Datuk Nur Jazlan Mohamed bahawa susulan pelantikannya sebagai Timbalan Menteri Dalam Negeri dalam rombakan kabinet semalam, semua prosiding yang diatur pada Ogos termasuk membabitkan 1Malaysia Development Berhad (1MDB) akan ditangguhkan sehingga ahli baharu PAC dilantik pada sidang Dewan Rakyat akan datang.

KPRU ingin membawa perhatian umum kepada Peraturan-peraturan Majlis Mesyuarat Dewan Rakyat di mana dinyatakan dalam Peraturan 77 (3) bahawa semasa ketiadaan Pengerusi PAC atau Naib Pengerusi oleh kerana keuzuran atau lain-lain sebab, PAC hendaklah memilih salah seorang daripada mereka untuk menjadi seorang Pengerusi yang akan mempengerusikan mesyuarat PAC itu.

Hal ini bermaksud, prosiding PAC yang diatur pada Ogos membabitkan 1MDB tidak perlu ditangguhkan. Sebaliknya, Naib Pengerusi PAC boleh mempengerusikan mesyuarat PAC mengenai 1MDB akan datang. Biarpun Naib Pengerusi tidak hadir dalam mesyuarat, PAC hanya perlu memilik daripada kalangan ahli PAC seorang Pengerusi untuk meneruskan mesyuarat PAC mengenai 1MDB.

Sementara itu, Peraturan 77 (2) menyatakan bahawa PAC hendaklah mengandungi tidak kurang daripada enam dan tidak lebih daripada dua belas orang ahli yang akan dilantik oleh Jawatankuasa Pemilih dengan seberapa segeranya selepas dimulakan tiap-tiap Parlimen.

Peruntukan Peraturan-peraturan Majlis Mesyuarat Dewan Rakyat bermaksud pelantikan empat ahli PAC ke dalam kabinet tidak menjejaskan prosiding 1MDB. Asalkan terdapat sekurang-kurangnya enam ahli dalam PAC atau tiga ahli hadir dalam mesyuarat, prosiding PAC mengenai 1MDB boleh dan wajar diteruskan tanpa berlengah-lengah lagi.

Sesungguhnya, kini tiba masa Speaker Dewan Rakyat Tan Sri Pandikar Amin Mulia yang menyatakan keazaman beliau untuk melakukan pembaharuan sistem dan perjalanan Parlimen mengambil tindakan sewajarnya untuk menegaskan apa yang dinyatakan oleh beliau bukan janji kosong..

Pandikar Amin telah mencadangkan bahawa bagi menghilangkan persepsi rakyat Parlimen dan Speaker bertugas atas arahan eksekutif, jawatan menteri di Jabatan Perdana Menteri yang menjaga hal ehwal Parlimen perlu ditiadakan.

KPRU menyokong cadangan pembaharuan Pandikar Amin. Dalam konteks pendengaran PAC mengenai skandal 1MDB, KPRU ingin menambah bahawa bagi menghilangkan persepsi rakyat Parlimen, Speaker dan PAC bertugas atas arahan eksekutif, kedua-dua Speaker dan ahli-ahli PAC haruslah menegaskan autonomi sistem perundangan tanpa menunduk kepada kehendak Perdana Menteri yang mewakili sistem eksekutif.

Dikeluarkan oleh.
Ooi Heng
Pengarah eksekutif
Badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU)
29 Julai 2015

Rujuk POTA ke Jawatankuasa Khas Parlimen perkukuh peranan ahli Parlimen

Rujuk POTA ke Jawatankuasa Khas Parlimen perkukuh peranan ahli Parlimen

Dalam masa dua hari, pemerintah pusat telah mencadangkan dua akta baru dan enam pindaan akta sedia ada untuk memerangi ancaman IS yang dijuga digelar sebagai ISIS (slamic State of Iraq and al-Sham) atau ISIL (Islamic State of Iraq and the Levant).
Tanggal 30 Mac 2015, Menteri Dalam Negeri Datuk Ahmad Zahid Hamidi membentangkan dua rang undang-undang (RUU) yang merupaan akta baru untuk bacaan kali pertama, yakni RUU Pencegahan Keganasan 2015 atau nama singkatannya POTA, bersamaan dengan Prevention of Terrorism Act 2015., dan RUU Langkah-Langkah Khas Menentang Keganasan di Luar Negara 2015.
Sementara itu, Timbalan Menteri Dalam Negeri Datuk Wan Junaidi Jaafar membentangkan pindaan bagi 5 akta sedia ada untuk bacaan kali pertama seperti berikut:
1. RUU Penjara (Pindaan) (No. 2) 2015;
2. RUU Kanun Keseksaan (Pindaan) 2015;
3. RUU Pencegahan Jenayah (Pindaan) 2015;
4. RUU Kanun Tatacara Jenayah (Pindaan) 2015;
5. RUU Kesalahan Keselamatan (Langkah-Langkah Khas) (Pindaan) 2015.
Kemudian pada hari kedua, Menteri di Jabatan Perdana Menteri telah membentangkan RUU Keterangan (Pindaan) 2015 untuk bacaan kali pertama.

Lapan RUU di atas adalah saling berkait dan harus dibaca bersama. Ahli parlimen, masyarakat madani dan pelbagai pihak lain prihatin terhadap pembentangan lapan RUU ini khususnya POTA kerana implikasinya adalah luas dan melangkaui persempadanan negara.
Namun begitu, apa yang pelik adalah, pada ketika ulasan ini ditulis, iaitu hampir 48 jam selepas POTA dan RUU berkaitan dikemukakan dalam Dewan Rakyat, portal rasmi Parlimen Malaysia yang telah mencapai penarafan 5 bintang daripada Multimedia Development Corporation (MDEC), masih belum memuat-naik (upload) teks kandungan RUU berkaitan ke atas portal rasminya.
Sepatutnya, dalam era internet jalur lebar, semua teks kandungan RUU dimuat-naik ke atas portal rasmi Parlimen Malaysia, sejurus selepas RUU tersebut dibaca kali pertama dalam Dewan Rakyat sekitar jam 11.30 pagi.
Walau bagaimanapun, badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU) telah meneliti POTA dan beberapa pindaan berkaitan dan ingin membangkitkan kebimbangan berhubung peruntukan-peruntukan dalam RUU ini yang mungkin menjejaskan prinsip-prinsip negara hukum yang menjadi asas kepada sistem perundangan dan kehakiman di negara ini.

KPRU mendapati, POTA memaparkan beberapa ciri-ciri yang dikongsi bersama sebelum Akta Keselamatan Dalam Negeri (ISA) dmansuhkan seperti berikut:
Pertama, di bawah subseksyen 3 (1), seseorang pegawai polis boleh tanpa waran menangkap mana-mana orang jika dia mempunyai sebab untuk mempercayai bahawa terdapat alasan yang menjustifikasikan siasatan diadakan mengenai kes orang itu di bawah POTA.
Kedua, kedua-dua “perintah tahanan” dan “perintah sekatan” boleh dilanjutkan secara infiniti.
Di bawah “perintah tahanan”, seseorang boleh direman dalam jagaan polis selama 21 hari, kemudian dipanjangkan reman dalam jagaan polis selama 38 hari, diikuti tahanan di bawah “perintah tahanan” selama 2 tahun yang oleh dilanjutkan untuk tempoh 2 tahun lagi, kemudian 2 tahun lagi dan seterusnya tanpa had.
Sementara itu, di bawah “perintah sekatan”, seseorang boleh direman dalam jagaan polis selama 21 hari, kemudian dipanjangkan reman dalam jagaan polis selama 38 hari, diikuti tahanan terhad di bawah “perintah sekatan” selama 5 tahun yang boleh dilanjutkan untuk tempoh 5 tahun lagi, kemudian 2 tahun lagi dan seterusnya tanpa had.
Ketiga, menurut subseksyen 10 (6), orang yang menjadi subjek siasatan itu dan saksi dalam suatu siasatan tidak boleh diwakili oleh peguam bela dan peguam cara dalam siasatan itu kecuali apabila keterangannya sendiri sedang diambil dan direkodkan oleh Pegawai Siasatan.
Sementara itu, menurut subseksyen 11 (2), tiada apa jua dalam seksyen ini boleh memberi kuasa subjek siasatan atau peguam bela dan peguam caranya atau wakilnya, jika ada, hadir di tempat tahanan atau penjara.
Keempat, di bawah subseksyen 19 (1), tiada apa-apa kajian semula kehakiman dalam mana-mana mahkamah mengenai, dan tiada mahkamah mempunyai atau boleh menjalankan apa-apa bidang kuasa berkenaan dengan, apa-apa tindakan yang dilakukan atau keputusan yang dibuat oleh Lembaga Pencegahan Keganasan pada menjalankan kuasa budi bicaranya mengikut POTA, kecuali mengenai apa-apa persoalan tentang pematuhan apa-apa kehendak tatacara dalam POTA yang mentadbir tindakan atau keputusan itu.
Kelima, tanpa pematuhan kepada prinsip-prinsip negara hukum secara tegas, konsep-konsep subjektif seperti “mempercayai”, ‘kuasa budi cara”, “adil’, “kepentingan keadilan” dan seumpamanya mungkin membuka ruang untuk tafsiran yang bermasalah atau penyalahgunaan.

Melihat kepada permasalahan yang wujud dalam POTA dan RUU berkaitan, KPRU khuatir kemungkinan penyalahgunaannya boleh menggalakkan rule by law dan bukannya rule of law. Justeru, KPRU mencadangkan supaya penelitian secara terperinci dan menyeluruh dilakukan terhadap lapan RUU ini.
Untuk berbuat demikian, sejurus selepas perbahasan peringkat dasar RUU berkaitan, KPRU mencadangkan, supaya RUU tersebut dirujuk kepada sebuah Jawatankuasa Pilihan Khas Parlimen yang akan meneliti RUU tersebut secara terperinci dan menyeluruh.
Hal ini kerana, dalam sistem sedia ada, di mana perbahasan peringkat jawatankuasa diteruskan dalam sesebuah jawatankuasa majlis atau Committee of the Whole dalam Dewan Rakyat, tidak mewujudkan suasana yang menggalakkan peranan perundangan seseorang ahli Parlimen.
KPRU berpendapat, praktis penelitian suatu RUU dalam sesebuah Jawatankuasa Pilihan Khas dapat mengukuhkan peranan perundungan seseorang ahli Parlimen. Memandangkan implikasi POTA dan RUU berkaitan yang begitu besar, kini masanya pihak pemerintah pisat dan pihak Speaker Dewan Rakyat mempertimbangkan secara serious cadangan ini.

Dikeluarkan oleh,
Ooi Heng
Pengarah eksekutif KPRU
1 April 2015

A ‘functional and inclusive democracy’ needs a people-centred Parliament

Jointly issued by GCPP, or Parliamentary Reform Proposal Group, which includes KPRU.

A ‘functional and inclusive democracy’ needs a people-centred Parliament

MEDIA STATEMENT (6 March 2015)

A “functional and inclusive democracy” was promised to us by Prime Minister Najib Abdul Razak on Malaysia Day in 2011.

However, when it became apparent that very little was being done to attain this vision even as our democracy was maturing into a two-party system, several civil society groups decided to work on a proposal of recommendations to reform Parliament.

Calling ourselves Gabungan Cadangan Penambahbaikan Parlimen (GCPP), we thought it paramount for Parliament to reflect our robust democracy by being more equitable and accountable as a space for meaningful engagement of the legislative process.

Our proposal, which includes recommendations of MPs from both sides of the political divide as well as input from the Global Movement of Moderates and the Bar Council, presents a brief overview of our demands focusing on four areas:

  1. Reintroduction of the Parliamentary Services Act
  2. Parliamentary Committees
  3. Agenda-Setting in the Dewan Rakyat
  4. Allocations for Research and Constituency Development

On the first area: The Parliamentary Services Act 1963, which was repealed in 1992, must be restored in a first step towards making Parliament administratively and financially independent of the executive. Both ruling and opposition MPs have actually called for this so the battle is half-won. The other half is subject to the executive’s political will.

As for Parliamentary Committees, with the exception of the Public Accounts Committee (PAC), the current Standing Committees only deal with the inner workings of Parliament. This has resulted in the PAC being over-burdened when it comes to oversight of the executive, which in turn results in legislation being ‘rubber-stamped’ by Parliament.

Our proposal calls for, among others, an increase in Standing Committees. This would be a timely move as it would help us keep up with the ASEAN Inter-Parliamentary Assembly General Assembly, which Malaysia chairs this year, that has standing committees on a host of issues: Political Matters, Economic Matters, Social Matters, Organisational Matters, Joint Communique, Dialogue with Observer Countries, and Women Parliamentarians of ASEAN Inter-Parliamentary Assembly.

The other area that will significantly improve the quality of laws and policy is in the setting of the parliamentary agenda. The current set-up needs to be reviewed for it leaves practically no time to debate Private Member’s Bills or for Non-government Business. We also want an allocation for a Prime Minister’s Question Time and a Shadow Cabinet.

The last area we are emphasising – allocations for research and constituency development – should be self-explanatory. MPs and Senators need timely, up-to-date, accurate and well-researched information for effective decision-making. Consider the practice in the thriving democracy that is our neighbour: Indonesia’s MPs have a personal assistant and a research assistant each, paid for by the state.

Constituency development funds should be scrapped in favour of federal funding for MPs’ office and administration funds; this will put a stop to the current misuse for political campaigning. Development funds, where needed, should be given directly to the local government councils.

A simple comparison of budgetary allocations already shows something is not right with how our Parliament is being run: it receives just RM89 million a year compared with a whopping RM4.5 billion for the Ministry for Transport. How can Parliament be an effective branch of government with so little funding?

The Upper House of Parliament, meant to represent the interests of the states, has had its effectiveness questioned too, to say the least. Since its lethargy is largely owing to a lack of accountability, we are thus proposing an elected senatorship via a state-wide Party List-Proportional Representation System.

We will be presenting our 15-page proposal to Shahidan Kassim in his capacity as the Minister in charge of parliamentary affairs in a meeting we hope to have with him during the Dewan Rakyat session to come.

Issued by:

Gabungan Cadangan Penambahbaikan Parlimen (GCPP, or Parliamentary Reform Proposal Group)*

*GCPP consists of Akademi Belia, Coalition for Clean and Fair Elections (BERSIH 2.0), Engage, Institute for Democracy and Economic Affairs (IDEAS), Political Studies for Change (KPRU), Society for the Promotion of Human Rights (PROHAM), Projek Beres, Tindak Malaysia and Undi Malaysia, supported by Global Movement of Moderates and the Bar Council.

————– 

KENYATAAN MEDIA (6 Mac 2015)

‘Demokrasi yang berfungsi dan inklusif’ memerlukan Parlimen berpaksikan rakyat

 

Pada Hari Malaysia tahun 2011, Perdana Menteri Najib Abdul Razak telah menjanjikan rakyat Malaysia “demokrasi yang berfungsi dan inklusif”.

Walau bagaimanapun, apabila semakin jelas dilihat bahawa tidak banyak yang telah dilakukan untuk mencapai wawasan ini walaupun tahap demokrasi kita semakin matang menghampiri sistem dua parti, kumpulan masyarakat sivil mengambil inisiatif untuk memberi syor penambahbaikan Parlimen.

Gabungan Cadangan Penambahbaikan Parlimen (GCPP) dibentuk dengan berpegangkan dasar bahawa Parlimen harus mencerminkan demokrasi yang mantap – yakni, ia harus lebih adil dan bertanggungjawab sebagai ruang pelaksanaan proses perundangan secara bermakna.

Cadangan GCPP termasuk pendapat daripada Ahli Parlimen parti pemerintah dan pembangkang serta Gerakan Kesederhanaan Global dan Majlis Peguam Negara. Ia merupakan gambaran ringkas mengenai tuntutan kami dari segi empat bidang:

1. Memperkenalkan semula Akta Perkhidmatan Parlimen

2. Jawatankuasa Parlimen

3. Penetapan Agenda Dewan Rakyat

4. Peruntukan Kajian dan Pembangunan Kawasan

 

Berkenaan bidang pertama: Akta Perkhidmatan Parlimen 1963, yang telah dimansuhkan pada tahun 1992, perlu dipulihkan sebagai langkah pertama ke arah membebaskan Parlimen daripada penguasaan eksekutif dari segi pentadbiran dan kewangan. Malah, kedua-dua Ahli Parlimen pemerintah dan pembangkang telah menyeru supaya akta ini dipulihkan maka pertempuran sudah setengah menang. Separuh lagi adalah tertakluk kepada kehendak politik eksekutif.

Berkenaan bidang kedua, semua Jawatankuasa Tetap, kecuali Jawatankuasa Kira-kira Wang Awam Negara (PAC), hanya mekanisme dalaman Parlimen. Ini telah membebankan PAC dalam tugas pengawasan kuasa eksekutif, yang seterusnya melahirkan undang-undang yang sekadar ‘dicop’ Parlimen.

Cadangan kami memerlukan, antara lain, penambahan bilangan Jawatankuasa Tetap. Ini merupakan langkah yang tepat pada masanya memandangkan bahawa tahun ini Malaysia ialah pengerusi Perhimpunan Agung Dewan Antara Parlimen ASEAN, yang telah menubuhkan jawatankuasa mengenai pelbagai isu: politik, ekonomi, sosial, organisasi, Kenyataan Bersama, Dialog bersama Pemerhati Negara, dan Ahli Parlimen Wanita dalam Dewan Antara Parlimen ASEAN.

Seperkara lain yang akan meningkatkan mutu undang-undang dan dasar ialah penetapan agenda Parlimen. Cara agenda ditetapkan pada masa ini perlu dikaji semula kerana ia tidak memberi masa untuk membahaskan Rang Undang-undang Ahli Persendirian atau bagi Perkara Bukan-Kerajaan. Kami juga mahu peruntukan bagi Masa untuk Soalan kepada Perdana Menteri serta Kabinet Bayangan.

Selain itu, peruntukan bagi kajian dan pembangunan kawasan perlu diulas. Ahli Parlimen memerlukan maklumat yang baru, jitu, tepat pada masanya dan yang diperolehi daripada kajian menyeluruh untuk membuat keputusan secara berkesan. Pertimbangkan amalan negara jiran kita yang kini memperlihatkan demokrasi yang berkembang maju: setiap Ahli Parlimen Indonesia mempunyai pembantu peribadi dan pembantu penyelidik yang dibayar oleh kerajaan.

Dana pembangunan kawasan perlu dihapuskan; sebaliknya kerajaan persekutuan harus membiayai dana pentadbiran dan pejabat Ahli Parlimen. Dengan cara ini, penyalahgunaan dana pembangunan bagi tujuan kempen politik dapat dihentikan. Di mana dana pembangunan diperlukan, ia harus diberi secara langsung kepada majlis kerajaan tempatan.

Dapat dilihat dalam perbandingan peruntukan belanjawan bahawa ada sesuatu yang tidak kena dengan cara Parlimen dikendalikan: ia hanya menerima RM89 juta setahun berbanding dengan RM4.5 bilion bagi Kementerian Pengangkutan. Bagaimanakah Parlimen boleh berfungsi secara berkesan sebagai cawangan kerajaan dengan pembiayaan yang begitu sedikit sekali?

Keberkesanan Dewan Negara, yang berfungsi untuk mewakili kepentingan negeri, juga sering dipersoalkan. Disebabkan punca kelesuan dalam Dewan ini ialah kekurangan akauntabiliti, maka kami seterusnya mencadangkan agar senator dipilih melalui Sistem Perwakilan Berkadar-Senarai Parti di seluruh negeri.

Kami akan membentangkan cadangan 15 helaian ini kepada Menteri hal-ehwal Parlimen Dato’ Seri Shahidan Kassim pada pertemuan yang kami harap dapat diaturkan semasa sesi Dewan Rakyat yang akan datang.

 

Dikeluarkan oleh:

Gabungan Cadangan Penambahbaikan Parlimen (GCPP) 

*GCPP terdiri daripada Akademi Belia, Gabungan Pilihanraya Bersih dan Adil (BERSIH 2.0), Engage, Institut Demokrasi dan Hal Ehwal Ekonomi (IDEAS), Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU), Persatuan Hak Asasi Manusia Malaysia (PROHAM), Projek Beres, TindakMalaysia dan Undi Malaysia, dan disokong oleh Gerakan Kesederhanaan Global dan Majlis Peguam Negara.

Ineffective Budget Scrutiny: A Proposal for Reform

National budget presentation is a premier parliamentary occasion held during the third sitting of parliament each year. Although Malaysia’s state-run television broadcasts half an hour of the morning’s Question Time in the Parliament, it is selective broadcast wherein the live broadcasting would be intercepted whenever the cabinet member is confronted or questioned by an opposition member of Parliament (MP). Nevertheless, during the first Friday of the third meeting of the Parliament each year, state-run television would then broadcast any information and issue related to national budget since afternoon while awaiting the budget presentation by Prime Minister cum Finance Minister, Najib Razak at 4pm on that particular Friday.

For this year, 10th October 2014 will be the “Budget Day” of Malaysian Parliament. People from all walks of life are, more or less, expecting for the announcement of new measures that are beneficial to their own interest.

According to the proceedings set this year, three days before the Budget Day, there will be First reading of the budget in the Parliament. A First reading is the first stage of a Bill’s passage through the Parliament, where only the short title of the Bill is read out and it takes place without debate. The important proceedings kickstart only during the Second reading of the budget. On the first day i.e. during Budget Day, a Second reading is wherein the key principles and main purpose of a bill is introduced, and thereafter the MPs are given their first opportunity to debate the main principles and to flag up any concerns or specific issues.

Parliamentary term for Budget is known as Supply Bill. During the First reading, only the title “2015 Supply Bill” is read out and the budget reports and estimates are not presented yet. Therefore, MPs especially those from the opposition have no access to the detailed report beforehand. For those MPs who are from the ruling party, if any of them got the opportunity to access to the report prior to the actual budget presentation and moreover leak it out, it is in fact a violation of the Official Secrets Act 1972, and such violation is not protected under the parliamentary privilege enjoyed by MPs.

This is the difference between a “Supply Bill” and an ordinary bill. On the first reading of an ordinary bill, all MPs can already access to the bill to prepare for their “participating in the legislation process” on the second reading. As for the “Supply Bill”, MPs can only access to the budget contents on the first day of second reading (which is on the day of Budget Presentation itself, i.e. the Budget Day) and thereafer participating in the legislation process not less than two days as set by the Standing Orders of the Parliament.

On the first day of the Second reading, all MPs will get at least five important official budget documents. The first document is the text of budget content which will be presented and enunciated by the Finance Minister, introducing the government’s plans concerning fiscal, economic and social policy (the budget) for the forthcoming year — this is also commonly known as the “Budget Speech”.

However, the “Budget Speech” does not comprise all the policies and measures that will soon be introduced and implemented for the next fiscal year. For instance, the previous Budget Speech did not even mention about the cutting sugar subsidies but it was “hidden” in another official documents.

The second document is the thickest among all the budget documents, it is the estimates and details of the allocations and projects of every ministry. The third one is regarding the national macroeconomics, which is a report of national economy of the past, current trends and future prospects. The fourth is the details of federal government’s income sources and forecast. Last but not least, the fifth document is the actual financial expenditures of the federal government, containing information on government finances and related matters in the previous year.

Generally, the last two documents will be ignored by the media, as well as the MPs due to time constraint. After the Budget Day, MPs, especially the Leader of the Opposition can only grasp the weekends (Saturday and Sunday) to go through all these five documents quickly, to research, analyze and study the related data and issue, and finally come out with his/her budget speech for the debate session on the very Monday.

The policy debate session will be held from 13th to 30th October, and after that from 3rd to 6th November, every cabinet member will answer the questions and doubts raised by the MPs, as well as to response to their criticisms and suggestions. In short, this is the deliberation sessions of policy stage. The conclusion of policy stage does not lead to the Third reading of “Supply Bill” directly. This is because before the Third reading, the bill has to be deliberated in detail at the committee stage, and this will be carried out from 10th to 25th November.

This article aims to introduce the proceedings of the “Supply Bill”, and whenever a national budget is tabled in the Parliament, the focus is neither merely on the Budget Day itself, nor the Budget Speech, not even the highlights of the media coverage. This article attempts to articulate that the advantages and disadvantages of the entire proceedings within the institutional design will undeniably affect the role of MPs in their participation in the legislation process.

When a national budget that is dominated by the executive power is brought to and tabled in the Parliament, how is it being scrutinized and questioned by the legislative power, or in other words, how MPs participate in the legislation process has become particular significant to highlight how the cabinet system can give weight to the public opinion. Hence, it is necessary for those civil organizations, which always stress on the public opinion, to recognize the operation of the Parliament, and to focus on how the public opinion being delivered and conveyed, as well as on how the legislative power to effectively scrutinize the executive power.

As a starting point, we should question the effectiveness of such a system of institutional design that only give two days to the first batch of MPs, three days to the second batch, four days to the third batch and five days to the forth batch, to get ready to participate in the legislation process, in conveying public opinion and in ensuring that executive power is being scrutinized by the legislative power.

This article further questions the deliberation session of committee stage between Second and Third reading of “Supply Bill”. By following the parliamentary tradition in Malaysia, the deliberation sessions of both policy stage and committee stage are being carried out in the Parliament hall. In other words, the committee stage at the Parliament/ House of Representative is in fact a full-house-style committee, i.e. Committee of the Whole.

Unfortunately, the national budget consists of all details and elements of government’s income and ministries’s fundings, allocations and expenditures, which further involved complicated technicalities and complex details, can hardly be studied and inspected comprehensively and thoroughly within the institutional design of a Committee of the Whole in the Parliament. That is to say, not only that the MPs can hardly play their legislative role to introduce a new law, but even at the level of “participating in the legislation process”, they fail to play their essential role effectively.

Under such circumstances, the limitations of such a system of institutional design have rendered the Parliament a mere rubber stamp of the cabinet, given that the budget approved by the Dewan Rakyat or the House of Representative is actually drafted by the Attorney-General’s Chambers and finalized by the cabinet.

Clearly, when legislative institution fails to make legislation, and does not even able to participate in legislative process effectively, it can merely act as a rubber stamp. This is the institutional drawback. How to transform it in terms of institutional design is thus a crucial part for parliamentary reform.

This article argues that in order to enable the legislative institution to throw off the shackle of being a rubber stamp, the institutional reform should be done from the committee stage. The full-house-style committee is in favor of the executive-led legislative process, but not conducive for the legislative power to play its role in participating in the legislative process.

On the contrary, it is also essential to explore on how to add to existing design a new institutional arrangement that enables cabinet members, together with the civil servants to be held accountable to the Parliament collectively, as to play their role legitimately through demonstrating the credibility of executive power, and through manifesting the public opinion and public participation of legislative mechanisms.

Thus, this article advocates that the budget deliberations session, particularly regarding the detailed estimates for each ministry, should be referred to newly established estimates committees, consisting of appropriate select committees and standing committees for extensive and in-depth consideration. Let the professionals handle it in a professional way, and let it be separated from politics. An absolute separation, nonetheless, will create other problems, and neither will be practical. There must be space remained between professional and politics for interaction, and the tension in between created by the new institutional design will be even more conducive to highlight the importance of legislative power.

Such a proposition goes beyond partisan politics and instead aiming to strengthen the role of legislative power, and adding significance to budget scrutiny. To those civil organizations vigorously talking about public opinion, are you ready to push for such reform agenda?

The provision of the Article 43(3): “The Cabinet shall be collectively responsible to Parliament” in the Federal Constitution is the basic connotation of the representative system that actually operates in Malaysian Parliament. In doing so, cabinet members, as well as ministries, can be held accountable to the people’s representative or “wakil rakyat“. In order words, in the context where legislative power is overpowered by executive power, executive power can still be held responsible to legislative power, and hence be held accountable to the people or Rakyat.

In the light of such basic connotation, the committee stage is the key. The best description of the characteristics of budget is that “the devil is always hidden in the details”. Hence, Malaysian Parliament needs estimates committees consisting of small committees wherein different groups of small number of specialised professionals appointed to deal with particular areas or issues of different ministries, in order to look at individual aspects of the budget in detail and to have independent analytical capacity at its disposal to scrutinize the budget.

Over the years, the budget had been approved in the Parliament in a rough manner and the financial legislation had then be made. Civil organizations, either of those stress on public opinion or emphasize on reform movement, should not shun away from parliamentary reform. To advocate small scale committee that is of non-full-house-style for the deliberations at the committee stage is the starting point for such parliamentary reform.

 

 

Released by,

Ooi Heng

Executive director for KPRU

15 September 2014

KPRU: Status Ketua Pembangkang wajar disetarafkan dengan Menteri Kabinet

Pendahuluan

Pada 9 Oktober 2013, Negeri Pakatan Rakyat (PAKATAN) Selangor sekali lagi menandakan peristiwa penting dalam usaha mengukuhkan sistem demokrasi berparlimen dalam negara ini dengan memberi elaun istimewa berjumlah RM8,620 kepada Ketua Pembangkang Dewan Undangan Negeri (DUN) Selangor setiap bulan mengikut Seksyen 5 Enakmen Anggota Pentadbiran dan Ahli Dewan Negeri (Saraan) 1980, sebagai pengiktirafan dan penghormatan terhadap peranan Ketua Pembangkang. Sesungguhnya, langkah ini merupakan perubahan yang ‘pecah rekod’ bagi memartabatkan dan menjunjung prinsip demokrasi dengan mempertahankan hak suara oposisi.

Justeru, badan pemikir Kajian Politik untuk Perubahan (KPRU) menggesa Perdana Menteri, Datuk Seri Najib Tun Razak dengan rendah dirinya meneladani kesungguhan Kerajaan Selangor untuk mengamalkan pengiktirafan Ketua Pembangkang. Sesungguhnya, sebagai sebuah negara yang mengamalkan sistem demokrasi Westminster seperti negara-negara Komanwel yang lain, pengiktirafan terhadap kedudukan Ketua Pembangkang di Malaysia seharusnya dipertingkatkan dari segi saraan dan elaun pelbagai bentuk. Khususnya, pengiktirafan kedudukan Ketua Pembangkang adalah mustahak bagi merapatkan jurang saraan dan elaun antara Ketua Pembangkang dengan Menteri-menteri Kabinet atau Yang di-Pertua Dewan Rakyat. Padahalnya, Ketua Pembangkang sekurang-kurangnya berhak menikmati pengiktirafan yang setaraf dengan Menteri Kabinet atau Yang di-Pertua, sekiranya bukan Perdana Menteri, tanpa dipinggirkan dalam sistem demokrasi berparlimen ini.

Di samping itu, KPRU berpendapat bahawa Pejabat Ketua Pembangkang patut diberi peruntukan untuk menggaji kakitangan bagi menjalankan pelbagai tugas merangkumi pegawai penyelidik, pegawai media, pembantu eksekutif dan sebagainya seperti di negara-negara lain. Peruntukan ini adalah penting bagi membolehkan Pejabat Ketua Pembangkang memperolehi tenaga kerja yang mencukupi dalam menjalankan kewajipannya sebagai seorang pemimpin pembangkang dan juga wakil rakyat dengan lancar.

Pengiktirafan Ketua Pembangkang di Malaysia

Mengikut seksyen 3(1) Akta Ahli Parlimen (Saraan) 1980 [Akta 237][1], seseorang Ahli Parlimen yang dilantik sebagai Ketua Pembangkang berhak mendapat elaun bulanan RM3846.59, di samping elaun bulanan yang diperuntukkan untuk setiap Ahli Dewan Rakyat yang berjumlah RM6508.59, iaitu sejumlah RM10355.18. Bagi Yang di-Pertua Dewan Rakyat pula, saraan beliau ialah RM14907.20 selain daripada elaun bulanan yang kena dibayar kepada ahli Dawan Rakyat, iaitu RM6508.59, tidak kira sama ada Yang di-Pertua itu seorang Ahli Dewan Rakyat atau tidak. Secara keseluruhannya, Yang di-Pertua Dewan Rakyat berhak mendapat sejumlah RM21415.79. Saraan dan elaun bulanan bagi Menteri adalah sama dengan yang dibayar kepada Yang di-Pertua Dewan Rakyat, iaitu RM14907.20, ditambah pula dengan elaun RM6508.59, sekiranya beliau merupakan Ahli Dewan Rakyat.

Secara perbandingan dengan negara-negara yang mengamalkan demokrasi berparlimen, ataupun sistem Demokrasi Westminster yang mana ia diikuti oleh sistem berpalimen Malaysia, saraan dan elaun yang dinikmati oleh Ketua Pembangkang di Malaysia adalah tidak setaraf dengan kedudukan atau pengiktirafan yang seharusnya diberikan kepada Ketua Pembangkang, yang dilihat sebagai “Perdana Menteri dalam penantian”.

Di Britain, seperti yang dikemaskini pada 1 April 2010, Ketua Pembangkang dibayar £73,617 selain daripada saraan yang dibayar kepada setiap Ahli Parlimen sebanyak £65,738, sejumlah £139,355, iaitu £11,613 setiap bulan. Sementara itu, Menteri Kabinet dan Yang di-Pertua dibayar £79,754, ditambah dengan saraan untuk setiap Ahli Parlimen yang berjumlah £65,738, mencatat saraan sejumlah £145,492.[2] Ketua Pembangkang juga ditawarkan sebuah kereta serta seorang pemandu bagi urusan rasmi, kos dan spesifikasi kenderaan tersebut adalah setaraf dengan kenderaan yang digunakan oleh kebanyakan Menteri Kabinet. [3]

Sesungguhnya saraan Menteri Kabinet/Yang di-Pertua adalah lebih tinggi daripada Ketua Pembangkang di Britain, namun perbezaan di antaranya adalah jauh lebih kurang, iaitu hanya 4.22%. Di Malaysia pula, perbezaan saraan antara Ketua Pembangkang dengan Menteri Kabinet/Yang di-Pertua adalah mencecah 51.65%!

Di samping itu, Australia, New Zealand dan Kanada merupakan antara negara-negara yang memberi pengiktirafan yang sama kepada Ketua Pembangkang, di mana gajinya hampir setaraf Menteri Kabinet.

Di Australia, dengan merujuk kepada data yang dikemaskini pada 1 Julai 2011, gaji tahunan bagi Ketua Pembangkang ialah $116,150 manakala elaun tahunan ialah $140,910, jumlah $257,060. Elaun tahunan yang ditawarkan adalah setaraf dengan Menteri Kabinet dan Yang di-Pertua. [4] Lebih-lebih lagi, saraan kelayakan bagi Ketua Pembangkang adalah lebih tinggi daripada yang diberikan kepada Menteri Kabinet dan Yang di-Pertua Dewan Rakyat. Baru-baru ini, saraan Ahli Parlimen di Australia telahpun ditingkatkan 2.4%. Ia merupakan penambahan gaji kali ketiga dalam tempoh 16 bulan. Saraan bagi Ketua Pembangkang kini telah mencatat AUS$360,000. [5]

Di Kanada pula, Ketua Pembangkang juga diperuntukkan saraan setaraf dengan Menteri Kabinet dan Yang di-Pertua Dewan Rakyat. Ketua Pembangkang mendapat sebanyak $76,700 sebagai gaji tambahan untuk jawatannya selain daripada gaji asal untuk setiap Ahli Parlimen sebanyak $160,200 setiap tahun. Secara keseluruhannya, Ketua Pembangkang di Parlimen Kanada dibayar sejumlah $239,900 bagi setiap tahun. [6]  Selain itu, Ketua Pembangkang turut berpeluang menikmati elaun seperti elaun kenderaan sebanyak $2,000, seperti yang diperuntukkan untuk Perdana Menteri, Menteri Kabinet, dan Yang di-Pertua. Beliau juga akan ditawarkan kediaman rasmi di Ottawa yang digelar sebagai Stornoway dan berada di tempat ke-14 dalam Order of Precedence.

Begitu juga di New Zealand, saraan yang dibayar kepada Ketua Pembangkang di New Zealand adalah setaraf dengan Yang di-Pertua Speaker dan Menteri Kabinet. Saraan terkini mencapai $257,800[7] selepas dinaikkan dari $249,100 seperti yang disebut dalam Jadual 1: Gaji yang perlu dibayar, di bawah Seksyen 16 Akta Senarai Awam 1979[8] (Schedule 1 Salaries payable under section 16 of Civil List Act 1979).

Jadual terpapar di bawah menunjukkan saraan/elaun bulanan yang dinikmati oleh Ketua Pembangkang, Menteri Kabinet dan Yang di-Pertua dalam Dewan Rakyat di beberapa negara.

Jadual KPRU: Saraan/Elaun Bulanan untuk Ketua Pembangkang, Menteri Kabinet dan Yang di-Pertua Dewan Rakyat

Negara

Saraan/Elaun Bulanan (RM) untuk jawatan masing-masing

Ketua Pembangkang

Menteri Kabinet

Yang di-Pertua

Malaysia 10,355 21,416 21,416
Britain* 56,459 58,943 58,943
Australia** 62,860 58,682 59,516
Kanada 61,385 61,385 61,385
New Zealand 54,454 54,454 54,454
Singapura[9] 40,309*** 331,655 – 495,944 115,154

Hak cipta © KPRU 2013

*Kemaskini 1 April 2010

**Kemaskini 1 Julai 2011; gaji Ketua Pembangkang baru-baru ini ditingkatkan sehingga RM88,214 (AUS$360,000) sebagai ekoran penambahan gaji sebanyak 2.4% untuk semua Ahli Parlimen.

***Singapura tidak mengiktiraf Ketua Pembangkang secara rasmi, maka Ketua Pembangkang dibayar gaji sama dengan Ahli Parlimen biasa.

Nyatanya, Ketua Pembangkang di negara kita diberi layanan yang tidak setimpal. Biarpun Singapura tidak mengiktiraf Ketua Pembangkang, gaji yang dinikmati oleh Ahli Parlimen biasanya masih jauh lebih tinggi daripada gaji Ketua Pembangkang di Malaysia. Peruntukan sedemikian mengehadkan sumber dan ruang yang dapat diakses oleh Ketua Pembangkang bagi melaksanakan tanggungjawab beliau dalam sistem demokrasi berparlimen. Oleh itu, amat dinanti-nantikan sama ada Datuk Seri Najib, selaku Perdana Menteri yang turut menyandang jawatan Menteri Kewangan akan membawa berita baik untuk mengangkat kedudukan Ketua Pembangkang dalam pembentangan Belanjawan 2014 pada 25 Oktober 2013.

Peruntukan Pejabat Ketua Pembangkang dan Pegawai Penyelidik

Selain itu, dengan dukacita dimaklumkan bahawa kemudahan dan infrasktruktur di Pejabat Ketua Pembangkang adalah tidak lengkap. Peruntukan yang terhad menyebabkan Pejabat Ketua Pembangkang tidak berupaya menggaji bilangan pegawai penyelidik dan sebagainya yang mencukupi atau menambahbaik kemudahan di pejabat. Di bangunan Parlimen, hanya 3 bilik pejabat masing-masing berada di tingkat 13 dan tingkat 14 diadakan untuk kegunaan seramai 89 Ahli Parlimen PAKATAN. Apabila mesyuarat atau perjumpaan diadakan, Ahli-ahli Parlimen PAKATAN terpaksa terhimpit dalam bilik mesyuarat di Pejabat Ketua Pembangkang yang hanya dapat menampung 30 orang. Jelasnya, kemudahan dan ruang untuk kegunaan wakil-wakil yang dipilih oleh rakyat dalam pilihan raya adalah amat terhad.

Pada pendapat KPRU, imbuhan elaun wajar disalurkan kepada Pejabat Ketua Pembangkang untuk kegunaan menggaji bilangan pegawai penyelidi dan sebagainya yang secukupnya bagi meningkatkan kualiti perkhidmatan secara keseluruhannya, dan seterusnya memanfaatkan rakyat jelata dan menyumbang kepada pembangunan negara. Di negara-negara komanwel yang lain, pengiktirafan terhadap Ketua Pembangkang yang setaraf dengan Menteri Kabinet juga diadakan dengan memperuntukkan wang kepada Pejabat Ketua Pembangkang untuk membiayai kos perbelanjaan pengurusan, termasuklah bagi menampung gaji pegawai kanan, penyelidik dan sebagainya,.

Di UK, Pejabat Ketua Pembangkang diperuntukkan sejumlah wang bagi membiayai perbelanjaan pengurusan. Berikutan ialah peruntukan bagi Pejabat Ketua Pembangkang antara 1999 hingga 2012:

Tahun Jumlah (£ setiap tahun kewangan)
1999/2000 500,000.00
2000/01 513,000.00
2001/02 524,799.00
2002/03 531,621.39
2003/04 548,101.65
2004/05 563,448.50
2005/06 583,169.00
2006/07 595,999.00
2007/08 622,223.00
2008/09 647,112.00
2009/10 652,936.00
2010/11 668,606.00
2011/12 700,699.00

Sumber: House of Commons, Department of HR and Change[10]

Pejabat Ketua Pembangkang di Australia pula mempunyai sejumlah 39 kakitangan, termasuklah seorang ketua kakitangan Ketua Pembangkang, seorang penasihat kanan Ketua Pembangkang (baca: Ketua Pegawai Penyelidik), 10 orang penasihat kanan (baca: pegawai penyelidik), seorang penasihat media kanan, 2 orang penasihat media, 5 orang penasihat (baca: setiausaha kerja), 11 orang penolong penasihat, 2 orang penasihat eksekutif, dan 6 orang setiausaha/penolong kanan.

Jadual berikut menunjukkan bilangan kakitangan untuk pembangkang di Parlimen Australia (kemaskini pada 30 Jun 2011).

staffing

Sumber: Members of Parliament (Staff) Act 1984 Annual Report 2010-11[11]

 

Prestasi Negeri PAKATAN dalam mereformasikan DUN mewujudkan demokrasi

Di negeri-negeri PAKATAN, selain daripada inisitiatif yang diambil oleh Kerajaan Selangor dalam usaha mengiktiraf peranan Ketua Pembangkang dengan memberi elaun pemandu, elaun setiausaha kerja dan sebagainya, Kerajaan Pulau Pinang turut tidak menafikan hak ADUN oposisinya dengan memperuntukkan RM40,000 setahun kepada mereka bagi membiayai projek infrastruktur.[12] Langkah-langkah sedemikian memastikan bahawa setiap wakil rakyat, tanpa mengira sama ada berasal dari parti pemerintah atau parti oposisi, masing-masing mendapat sumber kewangan untuk memberi perkhidmatan yang bermutu kepada rakyat jelata.

Tambahan pula, beberapa inisiatif bagi mereformasikan Dewan Negeri Selangor sebagai langkah mengukuhkan sistem demokrasi di peringkat DUN juga diambil. DUN Negeri Selangor telah mencipta sejarah apabila buat kali pertama di Malaysia meluluskan usul melantik wakil daripada Pembangkang sebagai Pengerusi Jawatankuasa Kira-kira Awam (PAC). Namun demikian, Ketua Pembangkang Barisan Nasional (BN) Selangor, Datuk Mohd Shamsuddin Lias telah menolak tawaran tersebut, malahan mengelakkan daripada menjalankan tugas kepada rakyat untuk dua penggal berturut-turut apabila ditawarkan sekali lagi pada tahun ini.  Penting sekali, sejak mengambil alih tampuk pentadbiran negeri Selangor pada tahun 2008, Kerajaan Selangor telah mewujudkan sistem pengawasan yang lebih ketat dan telus dengan penubuhan Jawatankuasa Pilihan Khas mengenai Kecekapan, Kebertanggungjawaban dan Ketelusan (SELCAT) yang berkuasa untuk memanggil pendengaran awam dan pembuktian berhubung pelbagai isu, tidak kira sama melibatkan wakil rakyat dari parti oposisi mahupun parti pemerintah. Melalui SELCAT, pemantauan dan penyeliaan pentadbiran dapat dijalankan dengan lebih berkesan bagi memastikan perkhidmatan yang lebih bermutu diberi kepada rakyat. Inisiatif pembaharuan sedemikian untuk meningkatkan ketelusan dan akauntabiliti pentadbiran negeri telah mendapat pujian daripada pakar-pakar perlembagaan dan badan pemantauan atau pengawasan.[13]

KPRU telah menyenaraikan dengan ringkasnya pencapaian negeri-negeri PAKATAN dalam ikhtiar mereformasikan Dewan Undangan Negeri bagi mewujudkan demokrasi yang sebenarnya, bagi rujukan Dewan Rakyat.

Negeri PAKATAN Pencapaian
Selangor –          10/10/2013: Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri meluluskan keistimewaan tambahan kepada Ketua Pembangkang Dewan Negeri Selangor (DNS) berjumlah RM8,620 sebulan.-

26/03/2013: Menubuh Badan Kebebasan Maklumat di bawah Enakmen Kebebasan Maklumat yang diluluskan pada April 2011.-

01/04/2011: Meluluskan Enakmen Kebebasan Maklumat (Negeri Selangor) 2011.-          03/2009: Menubuhkan Jawatankuasa Pilihan Khas mengenai Kecekapan, Kebertanggungjawaban dan Ketelusan (SELCAT) .

–          Sejak 2008: Melantik Ketua Pembangkang sebagai Pengerusi PAC.

Pulau Pinang –          22/09/2013: Memperuntuk RM40,000 setahun kepada ADUN pembangkang bagi projek infrastruktur.-

11/2011: Meluluskan enakmen baru yang bergelar Enakmen Kebebasan Maklumat.-

13/11/2008: Membentang usul bagi meminda Enakmen Anggota Pentadbiran dan Saraan Ahli Dewan Undang Negeri (Saraan) 1980 bagi membolehkan Ketua Pembangkang di DUN berhak menikmati elaun bulanan RM1,000.[14]

Hanya dalam tempoh dua penggal menerajui tampuk pemerintahan negeri, Kerajaan negeri PAKATAN Selangor dan Pulau Pinang telah bersungguh-sungguh mengambil inisiatif menggerakkan pendemokrasian DUN dan menunjukkan teladan kepada kerajaan negeri yang lain. Ironinya, Kerajaan Persekutuan, biarpun selepas memerintah lebih daripada separuh abab, masih gagal mencatat mana-mana pencapaian. Manakah terletaknya air muka Kerajaan BN sekiranya masih kebelakangan dan ketinggalan dalam menjunjung prinsip demokrasi sedangkan beria-ia dengan laungan “transformasi” dan “endless possibilities“?